ေငြရလိုမႈတြင္ အတိုးေငြ (Interest) ခြင့္ျပဳျခင္း

ေငြရလိုမႈတြင္ အတိုးေငြ (Interest) ခြင့္ျပဳျခင္း

ယခု ကြ်န္ေတာ္ တင္ျပမယ့္ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ ေငြရလိုမႈမ်ားမွာ အတိုးေငြ သတ္မွတ္ခြင့္ျပဳ ေပးျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းတဲ့ ဥပေဒ ဗဟုသုတမ်ားကို ျပန္လည္ မွ်ေ၀သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  အမႈမွာ ဆုံးခန္းတိုင္ေစတဲ့ စီရင္ခ်က္ကို စစ္ေဆးစီရင္တဲ့ တရားရုံးက ေရးသားခ်မွတ္တဲ့အခါမွာ အတိုးနဲ႔တကြ ေငြရလိုေၾကာင္း စြဲဆိုမႈမ်ိဳး ျဖစ္ရင္ အမႈမွာ တရားၿပိဳင္က တရားလိုထံ အတိုးေပးပါမယ္လို႔ ကတိပဋိညာဥ္ ျပဳထားျခင္း ရွိ၊ မရွိ၊  တရားဥပေဒ တစ္ရပ္ရပ္ အရ တရားလိုဟာ အတိုးရထိုက္ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာေတြကို စိစစ္ဆုံးျဖတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။  အမႈေပၚေပါက္ခ်က္ေတြအရ တရားလိုဘက္ကို အသာေပး ေျဖ ဆိုတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ တရားလိုဟာ ေငြမည္ေရြ႕မည္မွ်ကို ရထိုက္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္ေပးရတဲ့အျပင္၊ အတိုးေငြကိုလည္း ရထိုက္ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ ဆုံးျဖတ္ေပးရပါတယ္။ အတိုးရထိုက္ခြင့္ ရွိတယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ရင္ေတာ့ မည္သို႔ေသာ အတိုး ႏႈန္းထားနဲ႔ ရထိုက္ခြင့္ရွိမယ္ ဆိုတာကိုလည္း ဆက္လက္ ထည့္သြင္းဆုံးျဖတ္ ေပးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

 

ဒီလို အတိုးသတ္မွတ္ေပးရာမွာ အပိုင္း(၃)ပိုင္း ရွိတာကို ေတြ႕ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၁)   တရားရုံးက ဆုံးျဖတ္သတ္မွတ္ေပးတဲ့ ေငြရင္းအေပၚမွာ ေငြေခ်းတဲ့ေန႕ကစလို႔ တရားစြဲဆိုတဲ့ေန႔အထိ ကာလအတြက္ အတိုး၊

(၂)   တရားစြဲဆိုတဲ့ေန႔မွ ဒီကရီခ်မွတ္တဲ့ ေန႔အထိ ကာလတြက္ အတိုး နဲ႔

(၃)   ဒီကရီ ခ်မွတ္တဲ့ေန႔မွ ေငြအေျပအေက် ေပးဆပ္တဲ့ ကာလအတြက္ အတိုး ဆိုၿပီး အပိုင္း(၃)ပိုင္း ရွိပါတယ္။  အပိုင္းတစ္ပုိင္းခ်င္းအလိုက္ ခြဲျခားစိတ္ျဖာ ေလ့လာၾကည့္ၾကပါစို႔။

(၁) ေငြေခ်းသည့္ေန႔မွ တရားစြဲဆိုသည့္ေန႔အထိ အတိုး။

          ေငြေခ်းတဲ့ေန႔ကစလို႔ တရားစြဲဆိုတဲ့ေန႔အထိ အတိုးကို ခြင့္ျပဳေပးရာမွာ (၂)ပိုင္း ခြဲျခား စဥ္းစားရပါမယ္။

          (၁)   သတ္မွတ္ထားတဲ့ႏႈန္းျဖင့္ အတိုးေပးရန္ သတ္မွတ္ခ်က္ ရွိတဲ့ ကိစၥ နဲ႔

          (၂)   အတိုးေပးရန္ သတ္မွတ္ထားျခင္း မရွိတဲ့ ကိစၥ။

          ပထမအပိုင္း(၁)ကို စဥ္းစားတဲ့အခါမွာ တရားလိုနဲ႔ တရားၿပိဳင္တို႔ဟာ အတိုးႏႈန္း သတ္မွတ္ထားခဲ့ ၾကတယ္ ဆိုရင္ သူတို႔သတ္မွတ္တဲ့ အတိုးႏႈန္းဟာ ျမင့္မားလြန္းတယ္လို႔ ယူဆႏိုင္ေစကာမူ တရားရုံး အေနနဲ႔ေတာ့ သူတို႔သေဘာတူခဲ့ၾကတဲ့ အတိုးႏႈန္းထားအတိုင္းပဲ (ေငြေခ်းသည့္ေန႔မွ တရားစြဲဆိုသည့္ေန႔ အထိ) အတိုး ခြင့္ျပဳေပးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒါေပမယ့္လို႔ သူတို႔သေဘာတူခဲ့ၾကတဲ့ အတိုးႏႈန္းထားဟာ ဒဏ္ခတ္တဲ့သေဘာ (penal) သတ္မွတ္တဲ့ အတိုးႏႈန္း ျဖစ္ခဲ့ရင္ ပဋိညာဥ္အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၄ အရ တရားရုံးက သင့္ေတာ္သည္ ထင္တဲ့အတိုင္း အတိုးႏႈန္း သတ္မွတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။  ေနာက္တစ္ခ်က္က အတိုးႏႈန္းထားဟာ ဆိုခဲ့သလို ဒဏ္ခတ္တဲ့သေဘာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆုိႏိုင္ေစကာမူ အတိုးႏႈန္း အလြန္ ႀကီးျမင့္လြန္းၿပီး တရားမွ်တမႈ မရွိဘူးလို႔ ရုံးက သုံးသပ္ယူဆရင္ အတိုးႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်သတ္မွတ္ ေပးႏိုင္ ပါတယ္။

          ဒုတိယအပိုင္း(၂)အရ အတိုးေပးရန္ သတ္မွတ္ခ်က္ အတိအလင္း မရွိတဲ့ကိစၥမွာ ေယဘုယ် အားျဖင့္ အတိုးရထိုက္ခြင့္ မရွိပါဘူး။  ဒါေပမယ့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ေလာကမွာ အတိုးေပးရန္ ထုံးစံရွိတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးမွာ ယင္းသို႔ ထုံးစံရွိေၾကာင္းကို တရားလိုက သက္ေသထင္ရွား တင္ျပႏိုင္ခဲ့ရင္ အတိုး ရထိုက္ခြင့္ ရွိမယ္။  ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္မွာ အတိုးရထိုက္ခြင့္ ရွိေၾကာင္း (သို႔မဟုတ္) အတိုး ခြင့္ျပဳ ႏိုင္ေၾကာင္း ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ရွိရင္ တရားရုံးအေနနဲ႔ အတိုးေပးရန္ တာ၀န္ရွိတယ္။  ဒါ့အျပင္ အမႈသည္ တို႔ခ်င္း ဆက္ဆံေဆာင္ရြက္ပုံ အစဥ္အလာအရ အတိုးေပးရန္ သေဘာတူညီတဲ့ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္ ေသာ (၀ါ) သေဘာတူညီရာ ေရာက္ေသာကိစၥ ေတြမွာလည္း အတိုးရႏိုင္ပါေသးတယ္။

 (၂) တရားစြဲဆိုသည့္ေန႔မွ ဒီကရီက်သည့္ေန႔အထိ အတိုး။

          တရားစြဲဆိုတဲ့ေန႔မွ ဒီကရီက်သည့္ေန႔အထိ အတိုးႏႈန္းကိုေတာ့ တရားရုံးရဲ႕ ဆင္ျခင္တုံတရားနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ေပးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။  သို႔ေသာ္လည္း ပဋိညာဥ္ပါ အတိုးႏႈန္းကို ခြင့္ျပဳလိုက္ျခင္းျဖင့္ တရားမွ်တမႈ ကင္းမဲ့စရာ မရွိႏိုင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ပဋိညာဥ္ပါ အတိုးႏႈန္းကိုသာ ခြင့္ျပဳသင့္ပါတယ္။  အဆိုလႊာမွာ တရားလိုက အတိုးေပးရန္ အတိအလင္း အတိုးေတာင္းဆိုျခင္း မရွိလင့္ကစား အမိန္႔ ၇၊ နည္းဥပေဒ ၇ အရ အတိုးေပးေစရန္ တရားရုံးက အမိန္႔ခ်မွတ္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ 

မၾကင္တင္ ပါ-၅ ႏွင့္ ျပည္သူ႕ဘဏ္ (၁၁) (၁၉၆၉၊ မတစ (ရုံးခ်ဳပ္)၊ စာ-၂၀၀) စီရင္ထုံးမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း လမ္းညႊန္ထုံးဖြဲ႕ထား တာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။

          တရားစြဲဆိုသည့္ေန႔မွ ဒီကရီခ်မွတ္သည့္ ေန႔အထိ အတိုးႏႈန္းကို မူလရုံးႏႈန္းအတိုင္း ေငြတစ္ရာ၊ တစ္ႏွစ္ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္း ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရ၏။  ပဋိညာဥ္အရ ႏွစ္ဦးသေဘာတူ ခဲ့သည့္အတိုင္း ေျခာက္ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ျဖစ္ေပသည္။  တရားရုံးအေနျဖင့္ ပဋိညာဥ္အရ သေဘာတူခဲ့သည့္ အတိုးႏႈန္းသည္ ရုံးခြန္ထက္ မ်ားေနမွသာ သက္သာေသာ ရုံးႏႈန္းအတိုင္း အတိုးေငြကို ခြင့္ျပဳေလ့ရွိေပသည္။  ပဋိညာဥ္အရ သေဘာတူခဲ့ေသာ အတိုးႏႈန္းသည္ ရုံးႏႈန္းထက္ နည္းေနပါမူ သက္သာသည့္ အတိုးႏႈန္းကိုသာ ခြင့္ျပဳသင့္ သည္။

(၃) ဒီကရီက်သည့္ေန႔မွ ေငြေပးေခ်သည့္ေန႔အထိ အတိုး။

          ဒီကရီက်တဲ့ေန႔မွ ေငြေပးေခ်တဲ့ေန႔အထိ ေပးရမယ့္ အတိုးႏႈန္းမွာလည္း တရားရုံးက ဆင္ျခင္တုံ တရားနဲ႔ ဆုံးျဖတ္ရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒီကရီက်တဲ့ေန႔ကစလို႔ အတိုးေပးရမယ္လို႔ အတိုးႏႈန္း သတ္မွတ္ျခင္း မရွိဘဲ တရားရုံးက အမိန္႔ခ်မွတ္ေပးထားတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီကရီရသူဟာ တရားရုံးရဲ႕ ႏႈန္းျဖစ္တဲ့ (၆)ရာခိုင္ႏႈန္း အတိုး ရခြင့္ရွိပါမယ္။  တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၄ အရ ဒီကရီ အႏိုင္ရသူသို႔ ခြင့္ျပဳတဲ့ ရုံးအတိုးႏႈန္းကို သာမန္အားျဖင့္ ေငြက်ပ္ (၁၀၀)လွ်င္ (၉)က်ပ္ႏႈန္းျဖစ္ေစ၊ ပဋိညာဥ္အရ ၄င္းေအာက္က် ေသာအတိုးကိုျဖစ္ေစ သတ္မွတ္ရမယ္လို႔ တရားရုံးမ်ားလက္စြဲ အပုိဒ္ ၁၇၃ မွာ ညႊန္ျပထားပါတယ္။  ဒီကရီအရ အတိုးေပးရန္ အမိန္႔ခ်မွတ္ထားျခင္း မရွိရင္ အတိုးေပးရန္ကိစၥကို တရားရုံးက ျငင္းပယ္ျခင္းသာ ျဖစ္တယ္လို႔ မွတ္ယူရမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ ယင္းအတိုးအတြက္ အမႈ သီးျခား စြဲဆိုႏိုင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။

          ျပည္သူ႕ဘဏ္အမွတ္(၉) ႏွင့္ မက္ဆားစ္ ေနရွင္နယ္ စီးကရက္ ကုမၸဏီပါ-၁၆ (၁၉၆၇၊ မတစ (ရုံးခ်ဳပ္)၊ စာ-၂၃၀) အမႈမွာလည္း ေအာက္ပါအတိုင္း စီရင္ထုံးဖြဲ႕ထားတာကို ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။

          တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၄ အရ တရားရုံးခ်ဳပ္သည္ မိမိသင့္ေတာ္သည္ဟု ထင္ျမင္သည့္ ႏႈန္းထားအတိုင္း အတိုးေပးရန္ အမိန္႔ ခ်မွတ္ႏိုင္သည္။  သို႔ရာတြင္ ထိုကဲ့သို႔ အမိန္႔ခ်မွတ္ရာ၌ မိမိတို႔ ထင္သလို အမိန္႔ ခ်မွတ္သည္မဟုတ္။  တရားမွ်တမႈကို အဓိကထား၍ အစဥ္တစိုက္ လိုက္နာအပ္သည့္ မူႏွင့္ ဥပေဒသမ်ား အတိုင္းသာလွ်င္ အမိန္႔ခ်မွတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။  အယူခံတရားလိုမ်ားႏွင့္ အယူခံ တရားခံမ်ားသည္ ေခ်းေငြမ်ားအတြက္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ (၇)ရာခိုင္ႏႈန္း အတိုးေပးရန္ သေဘာတူညီခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္သည္။  ထိုကဲ့သို႔ ႏွစ္ဦး သေဘာတူညီမႈ ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း အလြန္ခိုင္လုံသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ား မရွိဘဲ တရားရုံးသည္ ထိုႏႈန္းထားအတိုင္း ဒီကရီ ခ်မွတ္သည့္ေန႔အထိ အတိုးေပးရန္ အမိန္႔ ခ်မွတ္ သင့္သည္။  အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ထိုအတိုးႏႈန္းသည္ တရားမွ်တသည့္ အတိုးႏႈန္း ျဖစ္သည္။  မ်ားျပားလွေသာ အတိုးႏႈန္းျဖစ္သည္ဟု မယူဆႏိုင္။  တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၄ အရ တရားရုံးသည္ ဒီကရီခ်မွတ္သည့္ေန႔မွ ဒီကရီေငြမ်ား ရရွိသည္အထိ သင့္ေတာ္သည့္ႏႈန္းျဖင့္ အတိုးေပးေစရန္ အမိန္႔ခ်မွတ္ ႏိုင္သည္။  သို႔ရာတြင္ ထိုအာဏာကို အသုံးျပဳရာ၌ တရားမွ်တရာ ေရာက္မည့္ အမိန္႔မ်ိဳးကိုသာ ခ်မွတ္ႏိုင္ မည္ျဖစ္သည္။

          ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အတိုးေငြအတြက္ ကတိပဋိညာဥ္ရွိေၾကာင္း ေပၚေပါက္ရင္ ထိုပဋိညာဥ္အတိုင္း အတိုးသတ္မွတ္ေပးႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။  ပဋိညာဥ္ မရွိတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြမွာ တရားလိုက အတိုးသတ္မွတ္ ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလာခဲ့ရင္ေတာ့ တရားရုံးက အတိုးထည့္သြင္း စဥ္းစားေပးသင့္တယ္လို႔ ထင္ရင္ ဆင္ျခင္တုံတရား အေလ်ာက္ အတိုးႏႈန္းထား သတ္မွတ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  ထိုသို႔ အတိုးသတ္မွတ္ေပးဖို႔ အေၾကာင္းေပၚေပါက္တဲ့အခါ မည္သို႔ေသာ အေၾကာင္းတရားမ်ားကို အေထာက္အထားျပဳ၍ မည္သို႔ေသာ အတိုးႏႈန္းထားျဖင့္ ခြင့္ျပဳေပးသင့္ေၾကာင္းကို သုံးသပ္ေဖာ္ျပေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။   ဒီလို သုံးသပ္ခ်က္ ရွိေနမွသာ တရားရုံးအေနနဲ႔ ဆင္ျခင္တုံတရားကို အျပည့္အ၀ သုံးစြဲခဲ့တယ္ဆိုတာ ျမင္သာေစႏိုင္မွာ ျဖစ္လို႔ပါပဲ။       ေငြရလိုမႈေတြမွာ အခ်ိဳ႕အမႈ ေတြက ေမတၱာနဲ႔ ေခ်းငွားကူညီ ေပးလိုက္တာမ်ိဳးေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာရတဲ့ အမႈေတြရွိသလို၊ အတိုးရလိုမႈနဲ႔ ေငြေခ်းငွားခဲ့ရာမွ ေပၚေပါက္လာရတဲ့ အမႈေတြလည္း ရွိေလေတာ့ ဒီလိုေငြေခ်းေငြငွား အမႈအခင္းေတြ ေပၚေပါက္လာလို႔ တရားရုံးမွာ ရင္ဆုိင္ေျဖရွင္းၾကတဲ့အခါ အေျခခံက်တဲ့ ဥပေဒ ျပႆနာရပ္ေတြကို အမ်ားျပည္သူတို႔ လြယ္လင့္တကူ နားလည္သေဘာေပါက္ ထားၾကရင္ လြန္စြာ အက်ိဳးမ်ားလွမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လႊမ္းမိုးေအာင္ (တရားေရး)

14-12-2014  2:30 am.

သူရူးမႈ စစ္ေဆးစီရင္ျခင္း အေၾကာင္း သိမွတ္ဖြယ္ရာမ်ား

သူရူးမႈ စစ္ေဆးစီရင္ျခင္း အေၾကာင္း သိမွတ္ဖြယ္ရာမ်ား

 အခ်ိဳ႕ေသာ အမႈအခင္းေတြမွာ ရူးသြပ္တဲ့ တရားခံေတြ ပါလာတာကို တစ္ခါတစ္ရံ ႀကံဳေတြ႕ရတတ္ ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ စိတ္၀င္စားမိတာက အဲဒီလို သူရူးမႈေတြကို တရားရုံးေတြမွာ ဘယ္လိုမ်ား စစ္ေဆး ေဆာင္ရြက္ၾကမလဲ ဆိုတာပါပဲ။  အမႈမွာ တရားခံဘက္က ျပစ္မႈျဖစ္ပြားစဥ္ အခ်ိန္က သူဟာ ရူးသြပ္ေနတာပါ၊ ဘာျဖစ္ခဲ့မွန္း မသိပါဘူး စသည္ျဖင့္ ထုေခ်ျငင္းဆိုၾကတာမ်ိဳးေတြ ရွိတတ္သလို၊ တရားရုံး ေရွ႕ေမွာက္ ေရာက္ရွိေနစဥ္မွာ ကတည္းကိုက ဘာမွမေျပာမဆိုဘဲ ေနတာမ်ိဳး၊ သြပ္သြပ္ခါေအာင္ ရူးသြပ္ေနတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးေတြလည္း ရွိႏိုင္တာျဖစ္လို႔ အဲဒီလို အမႈအခင္းမ်ိဳး ႀကဳံလာတဲ့အခါ ဘယ္လို စစ္ေဆးစီရင္ ေဆာင္ရြက္ၾကမလဲ ဆိုတာကို ကြ်န္ေတာ္ စိတ္၀င္စားစရာ စူးစမ္းေလ့လာမိခဲ့ပါတယ္။ စိတ္၀င္စားလြန္းလို႔ ဥပေဒစာအုပ္ေတြနဲ႔ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား ေရးသားခဲ့တဲ့ ေဆာင္းပါးေတြကို ရွာေဖြ ဖတ္ရႈၾကည့္ေတာ့ တကယ္စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းတဲ့ က်င့္ထုံးနည္းလမ္းေတြကို ေတြ႕ရလို႔ ဥပေဒ ပညာကို စိတ္၀င္တစား ေလ့လာေနၾကသူေတြကိုလည္း နားလည္သိရွိေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵေတြ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့တဲ့ အတြက္ ဒီပို႔စ္ေလး ေရးသားဖို႔ ျဖစ္လာခဲ့ရပါတယ္။   အခုတင္ျပမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြကိုေတာ့ ဆရာ (ဦး)လွေအး (တရားေရး) ေရးသားခဲ့တဲ့ ဥပေဒေဆာင္းပါးအေပၚ နည္းမွီ ကိုးကားၿပီး စာရႈသူတို႔ လြယ္လင့္တကူ နား၀င္ႏိုင္ေစဖို႔ စကားေျပသေဘာ သက္သက္နဲ႔ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေလး တင္ျပေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  အက်ယ္တ၀ံ႔ ေလ့လာဖတ္ရႈသင့္တာကေတာ့ ျပစ္မႈဆိုင္ရာဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၄၊ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၆၄ မွ ၄၇၅ အထိ၊ တရားရုံးမ်ားလက္စြဲ အပိိုဒ္ ၅၀၂ မွ ၅၀၉ အထိနဲ႔ အပုိဒ္ ၈၄၄ မွ ၈၅၉ အထိ ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

* စိတ္ေ၀ဒနာသည္ သူရူး ဟုတ္၊ မဟုတ္ စိစစ္ရျခင္း
   -------------------------------------
 ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၆၄(၁)၊  တရားရုံးမ်ားလက္စြဲ အပုိဒ္ ၅၀၃ နဲ႔ တရားရုံး ညႊန္ၾကားလႊာအမွတ္-၂/၁၉၆၅ တို႔အရ ျပစ္မႈနဲ႔ တရားစြဲ တင္ပို႔ျခင္းခံရေသာ စိတ္ေ၀ဒနာရွင္ တရားခံအေပၚ စစ္ေဆးစီရင္ရာမွာ ၎တရားခံဟာ သူ႕အေပၚ စြဲဆိုခံထားရတဲ့ ျပစ္မႈအတြက္ ထုေခ်ရွင္းလင္းႏိုင္မႈ ရွိ၊ မရွိကို ရုံးက ကနဦး စိစစ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  တရားခံဟာ စိတ္ေ၀ဒနာ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာကိုေတာ့ ခရိုင္ဆရာ၀န္၊ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ညႊန္ၾကားတဲ့ အျခား ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ အရာရွိ/ စိတ္ေရာဂါ အထူးကုေဆးရုံမွ ေဆးရုံအုပ္ႀကီးရဲ႕ အကူအညီကို ရယူကာ စမ္းသပ္ၾကည့္ရႈ စစ္ေဆးေစရမွာ ျဖစ္သလို ေဆးစစ္ခဲ့တဲ့ ဆရာ၀န္ကိုလည္း တရားရုံးက သက္ေသအျဖစ္ ေခၚယူစစ္ေဆးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  ဆူရင္ဒတ္ကူးမား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ (၁၉၉၄၊ မတစ၊ စာ-၂၃) အမႈမွာလည္း အခ်င္းျဖစ္ခ်ိန္က တရားခံဟာ စိတ္ေဖာက္ျပန္မႈ ရွိႏိုင္၊ မရွိႏိုင္ ဆုံးျဖတ္ႏိုင္ရန္ စိတ္ေရာဂါကု ဆရာ၀န္ကို သက္ေသအျဖစ္ စစ္ေဆးၿပီး၊ စိတ္ေရာဂါကု ေဆးရုံရဲ႕ ေဆးကုသမွတ္တမ္းကို ျဖစ္ေစ၊ ၎မွတ္တမ္းရဲ႕ တရား၀င္မိတၱဴကုိ ျဖစ္ေစ သက္ဆိုင္ရာမွ တင္ျပေစရန္ ဆင့္ဆိုၿပီးေနာက္ စစ္ေဆးေမးျမန္းရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေထာင္ဒဏ္က်ခံေန ရတဲ့ အက်ဥ္းသားတရားခံ ျဖစ္ခဲ့လွ်င္လည္း အက်ဥ္းေထာင္ တာ၀န္ခံအရာရွိကို ေခၚယူကာ လက္ရွိ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနကို ျပည့္ျပည့္စုံစုံ စစ္ေဆးေမးျမန္းရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း လမ္းညႊန္ထုံးဖြဲ႕ထားတာ ကို ေတြ႕ရပါတယ္။

* ရူးသြပ္တရားခံအား အာမခံေပးႏိုင္၊ မေပးႏိုင္
   ---------------------------------
 အမႈစစ္ေဆးေနစဥ္အတြင္းမွာ ရူးသြပ္သူ တရားခံဟာ ေကာင္းမြန္စြာ ထုေခ်ႏိုင္စြမ္း မရွိေၾကာင္း စိတ္ေရာဂါကု ဆရာ၀န္ရဲ႕ ေဆးမွတ္တမ္း၊ သက္ေသထြက္ခ်က္တို႔အရ ေပၚေပါက္ခဲ့ရင္ေတာ့ တရားသူႀကီး အေနနဲ႔ အမႈဟာ အာမခံေပးခြင့္ရသည္ျဖစ္ေစ၊ မရသည္ျဖစ္ေစ တရားခံကို ေကာင္းမြန္စြာ ထိန္းသိမ္း ၾကည့္ရႈထားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၎ကိုယ္ကိုျဖစ္ေစ၊ အျခားသူ တစ္စုံတစ္ေယာက္ကို ျဖစ္ေစ နစ္နာျခင္း မျဖစ္ေအာင္ ဟန္႔တားထားပါမည့္အေၾကာင္း၊ ၎ကို အလိုရွိသည့္အခါ တရားသူႀကီး ေရွ႕ေမွာက္သို႔ ေရာက္ရွိေစမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္းျဖင့္ လုံေလာက္ေသာ အာမခံ ေလွ်ာက္ထားလာလွ်င္ ၎တရားခံကို အာမခံျဖင့္ လႊတ္ထားႏိုင္ေၾကာင္း ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၆၆(၁)မွာ ျပ႒ာန္းပါရွိၿပီး၊ အာမခံ မေပးသင့္ေၾကာင္း ထင္ျမင္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ စိတ္ေရာဂါကုေဆးရုံ၌ ထိန္းသိမ္းထားရန္ အမိန္႔ခ်မွတ္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ယင္းပုဒ္မ ၄၆၆(၂)မွာ ဆက္လက္ ေဖာ္ျပထားၿပီး စစ္ေဆးေနတဲ့ အမႈကိုလည္း ေရႊ႕ဆိုင္းထား ရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

* ရူးသြပ္တရားခံအား စိတ္ေရာဂါကု ေဆးရုံသို႔ ပို႔အပ္ရာတြင္
   -------------------------------------------
 စိတ္ေ၀ဒနာရွင္ ရူးသြပ္တရားခံကို စိတ္ေရာဂါကုေဆးရုံသို႔ ပို႔အပ္ရာမွာ ၎ရဲ႕ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ အတၳဳပၸတၱိစာတမ္းကိုလည္း ၀ရမ္း (ရာဇ၀တ္ပုံစံ-၁၃၃) နဲ႔အတူ ပူးတြဲေပးပို႔ရမယ္လို႔ တရားရုံးမ်ားလက္စြဲ အပိုဒ္ ၈၄၉ မွာ ညႊန္ျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။  

* ရူးသြပ္တရားခံ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာခဲ့လွ်င္
   ----------------------------------
 ရူးသြပ္တရားခံဟာ ၎အေပၚ စြဲဆိုမႈမွာ ေကာင္းမြန္စြာ ေခ်ပႏိုင္ၿပီလို႔ တရားသူႀကီးက ထင္ျမင္ရင္ ေရႊ႕ဆိုင္းထားတဲ့ အမႈကို ဆက္လက္ၿပီး စုံစမ္း စစ္ေဆး စီရင္သြားရပါမယ္။  ထိုသူအေနနဲ႔ ခုခံေခ်ပႏိုင္စြမ္း မရွိေသးဘူးလို႔ ထင္ျမင္ရင္ေတာ့ အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္တဲ့ ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၆၄၊ သို႔မဟုတ္ ၄၆၅၊ ၄၆၆ တို႔အရ ထပ္မံ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ပုဒ္မ ၄၆၈ မွာ ျပ႒ာန္းပါရွိပါတယ္။

* အမႈစစ္ေဆးစီရင္ျခင္း
   ----------------
 ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၇၀ အရ ရူးသြပ္တရားခံဟာ မိမိအမႈကို ေကာင္းစြာထုေခ်ႏိုင္ မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေရႊ႕ဆိုင္းထားခဲ့တဲ့အမႈကို ဆက္လက္စစ္ေဆး ေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  စစ္ေဆးမႈ ၿပီးဆုံးသြားလို႔ တရားရုံးအေနနဲ႔ အမႈမွစိတ္ေ၀ဒနာရွင္ ရူးသြပ္တရားခံရဲ႕ ျပဳလုပ္မႈဟာ ျပစ္မႈဆိုင္ရာဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၄ အရ ကင္းလြတ္ရၿမဲအခ်က္နဲ႔ အက်ဳံး၀င္၊ မ၀င္ကို သုံးသပ္ဆုံးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ အက်ဳံး၀င္ခဲ့ရင္ ေတာ့ အဆိုပါတရားခံကို အၿပီးအျပတ္လႊတ္လိုက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  လႊတ္တယ္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလည္း အရမ္းကာေရာ လႊတ္လိုက္လို႔ မရေသးပါဘူး။  ဒီစိတ္ေ၀ဒနာရွင္ တရားခံဟာ ျပစ္မႈကို က်ဴးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း ၊ ဒါမွမဟုတ္ က်ဴးလြန္ခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္းကို အထင္အရွား ေဖာ္ျပေရးသားေပးဖို႔ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

* စီရင္ခ်က္၊ အမိန္႔ ေရးသားခ်မွတ္ရာတြင္ ေရးထုံး ေလ့လာသင့္သည့္ စီရင္ထုံး
   ---------------------------------------------------------
 `အထက္ပါ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဤအယူခံကို ခြင့္ျပဳ၍ မေကြးတိုင္းတရားရုံး (သရက္ခရိုင္)မွ အယူခံတရားလို ဦးလွေရႊအေပၚ ျပစ္မႈဆိုင္ရာဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၀၄ အရ ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္သည့္ ျပစ္ဒဏ္တို႔ကို ပယ္ဖ်က္၍ ျပစ္မႈဆိုင္ရာဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၄ ကင္းလြတ္ခ်က္အရ ဦးလွေရႊအား အမႈမွ အျပီးအျပတ္ လႊတ္လိုက္သည္။  ထို႔ျပင္ ေဒၚခင္ညြန္႔အား အယူခံတရားလိုက ဓါးျဖင့္ ခုတ္သတ္ခဲ့သည္မွာလည္း မွန္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပလိုက္သည္။  အယူခံတရားလိုႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၇၁ ႏွင့္အညီ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ေစရန္ မူလရုံးအား ညႊန္ၾကားလိုက္သည္။`
( ဦးလွေရႊ ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၁၉၉၇၊ မတစ၊ စာ-၇၅ )

* ရူးသြပ္တရားခံအား အမႈမွ အၿပီးအျပတ္လႊတ္လွ်င္ မည္သို႔ဆက္လုပ္ရမည္-
   -------------------------------------------------------
 အထက္ပါအတိုင္း တရားခံအား အမႈမွ အၿပီးအျပတ္ လႊတ္လိုက္တယ္လို႔ ဆိုေပမယ့္လည္း အကယ္၍သာ အမႈမွာ ရူးသြပ္တရားခံရဲ႕ ျပဳလုပ္မႈဟာ တရားရုံးရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွာ ေပၚလြင္ေနခဲ့တယ္ ဆိုရင္ (သိႏိုင္စြမ္းမရွိတဲ့ အေၾကာင္းေၾကာင့္မွတပါး) ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရာ ေရာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ၎တရားခံ ကို စိတ္ေရာဂါကုေဆးရုံသို႔ ေပးပို႔၍ ထိန္းသိမ္းထားရမည္ ဆိုတဲ့ အမိန္႔ကို ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၇၁(၁)အရ ရုံးေတာ္က တစ္ဆက္တည္း ခ်မွတ္ေပးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

* ရူးသြပ္တရားခံကို လႊတ္မိန္႔ေပးႏိုင္ေၾကာင္း ေဆးရုံက သက္ေသခံလက္မွတ္ ထုတ္ေပးလာလွ်င္-
   ----------------------------------------------------------------------
 ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္တဲ့ ပုဒ္မ ၄၆၆(၂) (အမႈအတြင္း ေဆးရုံ၌ ထိန္းသိမ္းထားေစျခင္း) နဲ႔ ပုဒ္မ ၄၇၁ (တရားခံကို အၿပီးအျပတ္လႊတ္ၿပီးသည့္တိုင္ ဆက္လက္၍ ေဆးရုံ၌ ထိန္းထိမ္းထားေစျခင္း) ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ အသီးသီးအရ ရူးသြပ္တရားခံကို စိတ္ေရာဂါကုေဆးရုံက ထိန္းသိမ္းေပးထားခဲ့ရာမွာ ထိုေဆးရုံက တရားခံဟာ သူ႕ကိုယ္ကိုျဖစ္ေစ၊ အျခားသူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို ျဖစ္ေစ အႏၱရာယ္ ျပဳလိမ့္မယ္လို႔ စိုးရိမ္ရန္အေၾကာင္း မရွိဘဲ လႊတ္မိန္႔ေပးႏိုင္ေၾကာင္း သက္ေသခံလက္မွတ္ ထုတ္ေပးလာရင္ေတာ့ တရားရုံးအေနနဲ႔ စိတ္ေရာဂါကုေဆးရုံသို႔ ရူးသြပ္တရားခံကို ပို႔အပ္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ သက္ဆိုင္တဲ့ အမႈတြဲေတြ နဲ႔အတူ သက္ဆိုင္ရာ အမႈတြဲ၊ တရားခံအား လက္ခံရရွိေၾကာင္း ေဆးရုံမွ သက္ေသခံလက္မွတ္ ေရးထိုးထား တဲ့ ရာဇ၀တ္ပုံစံ ၁၃၃ မူရင္းခြဲ၊ တရားခံရဲ႕ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ အတၳဳပၸတၱိမွတ္တမ္းေတြကို ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ရုံးသို႔ တင္ေပးပို႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။  တရားခံဟာ စိတ္က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ၿပီး သူ႕အေပၚ စြဲဆိုထားတဲ့အမႈကို ထုေခ်ႏိုင္စြမ္းရွိၿပီလို႔ စိတ္ေရာဂါကုေဆးရုံမွ တင္ျပခ်က္ ရွိလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ယင္းေဆးရုံက ထိုသို႔ေဖာ္ျပေပးပို႔လာတဲ့ သက္ေသခံေဆးစာနဲ႔အတူ ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ရုံး သို႔ အမႈစစ္ရုံးက တင္ျပရမွာျဖစ္ၿပီး၊ ယခင္ တင္ပို႔ထားခဲ့တဲ့ အမႈတြဲကို ျပန္လည္ေတာင္းခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

* သူရူးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဖတ္မွတ္ေလ့လာသင့္ေသာ စီရင္ထုံးမ်ား
   -----------------------------------------------
 သူရူးမႈ စစ္ေဆးစီရင္ရာမွာ အေထာက္အကူျပဳ အက်ိဳးမ်ားေစမယ့္ စီရင္ထုံးမ်ားကို ရွာေဖြ စုေဆာင္း ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္ -
-   အစိုးရ ႏွင့္ ကုလားညိဳ၊ ၁၉၄၁၊ ရန္ကုန္စီရင္ထုံး၊ စာ-၅၄၄
-   အစိုးရ ႏွင့္ ေမာင္ပို၊ ၁၉၄၆၊ ရန္ကုန္စီရင္ထုံး၊ စာ-၁၈၆
-   ဆပြင့္(ခ)ေပါလူး ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု၊ ၁၉၅၀၊ မတစ (လႊတ္ေတာ္)၊ စာ-၃၅၂
-   ႏိုင္ငံေတာ္ ႏွင့္ ဦးလွခိုင္၊ ၁၉၅၈၊ မတစ (လႊတ္ေတာ္)၊ စာ-၁၄၃
-   ေစာရင္ေဖ ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု၊ ၁၉၅၉၊ မတစ (လႊတ္ေတာ္)၊ စာ-၂၀၅
-   ေမာင္ထြန္းစိန္ ႏွင့္ အစိုးရ၊ ၁၉၆၂၊ မတစ (ရုံးခ်ဳပ္)၊ စာ-၃၃၈
-   ျပည္ေထာင္စု ႏွင့္ ေမာင္သံေခ်ာင္း၊ ၁၉၆၅၊ မတစ (ရုံးခ်ဳပ္)၊ စာ-၁၃၂
-   ေမာင္စံေရႊ ႏွင့္ ပထစ၊ ၁၉၅၉၊ မတစ (လႊတ္ေတာ္)၊ စာ-၁၄၃
-   ေမာင္ကုတ္ဦး ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၁၉၆၆၊ မတစ (ရုံးခ်ဳပ္)၊ စာ-၁၀၉၆
-   ေမာင္စိုးသိန္း ႏွင့္ ဆိုရွယ္လစ္၊ ၁၉၇၉၊ မတစ၊ စာ-၄၇
-   ခင္ေမာင္ ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၁၉၆၅၊ မတစ၊ စာ-၃၂၈
-   ေမာင္ကုတ္ခ်ိ ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၁၉၆၅၊ မတစ၊ စာ-၁၀၉၆
-   ေဒၚခ်စ္မယ္ ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၁၉၇၁၊ မတစ၊ စာ-၄၆
-   ဆူရင္ဒတ္ကူးမား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၁၉၉၄၊ မတစ၊ စာ-၂၃
-   ဦးလွေငြ ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၁၉၉၇၊ မတစ၊ စာ-၇၅
-   ကိုသက္ဦး ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၂၀၀၈၊ မတစ၊ စာ-၁၀၇ (အထူး)

 ရူးသြပ္ေနတဲ့ စိတ္ေ၀ဒနာရွင္ တရားခံကို စစ္ေဆး စီရင္ရတဲ့ အရပ္ရပ္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြဟာ ရိုးရွင္းလြယ္ကူလွတဲ့ က်င့္ထုံးနည္းလမ္းေတြေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။  ေလ့လာ ဖတ္ရႈ မွတ္သားသူမ်ားအေနနဲ႔ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္တဲ့ က်င့္ထုံးနည္းလမ္းမ်ားကို ထဲထဲ၀င္၀င္ ေလ့လာဆည္းပူးပါမွ သူရူးမႈ စစ္ေဆးျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို အကြ်မ္းတ၀င္ ရွိလာမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။  သူရူးမႈနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၄ ပါ ကင္းလြတ္ရၿမဲအခ်က္ဟာ စိတ္ေ၀ဒနာရွင္ ရူးသြပ္တရားခံေတြရဲ႕ သက္သာခြင့္ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ သက္ေသခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၀၅ အရ အခ်င္းျဖစ္စဥ္က မိမိမွာ ရူးသြပ္ေနလို႔ မိမိရဲ႕ျပဳလုပ္မႈ ဘယ္လိုသေဘာရွိတယ္၊ မေတာ္မမွန္မႈျဖစ္တယ္၊ ဥပေဒနဲ႔ ဆန္႔က်င္တယ္ စတာေတြကို မသိႏိုင္ခဲ့လို႔သာ ျပဳလုပ္မိျခင္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကင္းလြတ္ရၿမဲအခ်က္ အတြင္း က်ေရာက္ေနပါ ေၾကာင္း တရားခံက ေခ်ပမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ထိုသို႔အဆိုရွိသူမွာ သက္ေသျပဖို႔တာ၀န္ က်ေရာက္ပါတယ္။  ဒါေပမယ့္ ထူးထူးျခားျခား မွတ္သားရမွာတစ္ခုက ရူးသြပ္သူ တရားခံမွာ သက္ေသျပဖို႔ တာ၀န္က်ေရာက္ ေနလင့္ကစား ၎ရူးသြပ္ေနစဥ္ အခ်ိန္၀န္းက်င္က အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေကာင္းစြာ မွတ္မိႏိုင္ဖို႔က မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပဲ ဆိုေတာ့ အခ်ိဳ႕ေသာကိစၥရပ္မ်ိဳးေတြမွာ သူရူးတရားခံက သူ႔အေနနဲ႔ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၄ ရဲ႕ အကာအကြယ္ကို ရထိုက္ပါတယ္လို႔ ထုေခ်ျခင္း မျပဳခဲ့ေစကာမူ အမႈမွာ ေပၚေပါက္တဲ့ သက္ေသခံခ်က္မ်ားနဲ႔တကြ အမႈအျဖစ္အပ်က္ အေၾကာင္းအရာတို႔က တရားခံဟာ ျပစ္မႈျဖစ္ပြားစဥ္က ရူးသြပ္ေနေၾကာင္း ထင္ရွားေစမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူ႕အေပၚ က်ေရာက္တဲ့ သက္ေသျပရန္တာ၀န္ကုိ ေက်ျပြန္တယ္လို႔ပဲ မွတ္ယူရပါမယ္။  ဒါက အမႈျဖစ္စဥ္မွာကိုက သက္ေသခံခ်က္ေတြ ေပၚေပါက္လာတဲ့အခါ မ်ိဳးမွာ ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ အရာခပ္သိမ္းေတာ့ ကင္းလြတ္ခ်က္ထဲ က်ေရာက္တယ္လို႔ ေပါ့ေပါ့လြယ္လြယ္ မေတြးသင့္ပါဘူး။  ယင္းမူသေဘာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔  ေမာင္ကုတ္ခ်ိ ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ ( ၁၉၆၅၊ မတစ (ရုံးခ်ဳပ္)၊ စာ-၁၀၉၆ )မွာ ထုံးဖြဲ႕စီရင္ထားတာကိုလည္း ေတြ႕ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 စာရႈသူတို႔အေနနဲ႔ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕စြာ ေလ့လာ မွတ္သားႏိုင္ေစဖို႔ တရားရုံး လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ေတြကို မူရင္းျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားမွ စကားေျပျပန္ကာ တင္ျပခဲ့တဲ့ေနရာမွာ အားနည္းခ်က္၊ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ရွိခဲ့ရင္ စာေရးသူျဖစ္တဲ့ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕တာ၀န္သာ ျဖစ္ပါတယ္။  ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရးဥပေဒရဲ႕ တရား စီရင္ေရးဆိုင္ရာမူမ်ားထဲက တစ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ `ဥပေဒကို ျပည္သူမ်ားက နားလည္လိုက္နာ က်င့္သုံးလာ ေစရန္ ပညာေပးေရးႏွင့္ ျပည္သူမ်ားက ဥပေဒကို လိုက္နာေသာ အေလ့အက်င့္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးေရး`ဆိုတဲ့ မူကို ကြ်န္ေတာ့္အေနနဲ႔ တစ္ေထာင့္တစ္ေနရာက တတ္စြမ္းသမွ်ေလးနဲ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးေနျခင္း ျဖစ္လို႔ (စာေပအဆိပ္အသီး မဟုတ္တဲ့) မြန္ျမတ္ေသာ ဥပေဒေရးရာ စာေပမ်ားကို ဆက္လက္မွ်ေ၀ေပး သြားမွာျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

လႊမ္းမိုးေအာင္ (တရားေရး)

( 13-12-2014 ) 2:05 am.

အေပ်ာက္စနစ္ျဖင့္ လႊဲေျပာင္းရယူထားေသာ ဥပစာကို အေဆာက္အဦးပိုင္ရွင္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို ရယူရန္ မလိုဘဲ တဆင့္ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းခြင့္ ရွိ/မရွိ

အေပ်ာက္စနစ္ျဖင့္ လႊဲေျပာင္းရယူထားေသာ ဥပစာကို အေဆာက္အဦးပိုင္ရွင္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို ရယူရန္ မလိုဘဲ တဆင့္ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းခြင့္ ရွိ/မရွိ ကိုသိလိုပါသည္။

●အေပ်ာက္ စနစ္ျဖင့္လႊဲေျပာင္းရယူထားေသာ ဥပစာကို အေဆာက္အဦးပိုင္ရွင္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို ရယူရန္ မလိုဘဲတဆင့္ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္းကို ယၡင္ တရားရုံးခ်ဳပ္စုံညီခုံရုံးက

"ေဒၚေငြသိန္း ႏွင့္ ေဒၚသိန္းညြန္႔ - ၁၉၉၃- ခုႏွစ္ျမန္မာနိင္ငံစီရင္ထုံးစာမ်က္ႏွာ(၁၇)(စုံညီ)

တြင္အတိအလင္းထုံးဖြဲ႕ထားပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္အိမ္ငွားတစ္ဦးသည္မိမိငွားရမ္းေနထိုင္သည့္ဥပစာကိုတဆင့္ျပန္လည္၍အငွားခ်ထားခြင့္ရွိပါသည္။

ထိုကဲ့သို႔တဆင့္ျပန္လည္၍အငွားခ်ထားရာ၌ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ အမ်ားလက္ခံက်င့္သုံးလ်က္ရွိေသာ အေပ်ာက္စနစ္
( ေနပိုင္ခြင့္ အတြက္တန္ရာတန္ေၾကးေပး၍ ဥပစာကိုလႊဲေျပာင္းရယူသည့္စနစ္)ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။ 

ထိုကဲ့သို႔တဆင့္ျပန္လည္အငွားခ်ထားရန္ေဆာင္ရြက္သည့္ အခါ အေဆာက္အဦးပိုင္ရွင္၏ႀကိဳတင္ခြင့္ျပဳခ်က္ကို ရယူၿပီးမွ ​ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟုျပဌာန္းခ်က္ မေတြ႕ရွိသည့္အတြက္ တဆင့္ျပန္လည္ လႊဲေျပာင္းခြင့္ရွိသည္ဟု ဆုံးျဖတ္ခ်က္သည္ အတည္ျဖစ္လ်က္ရွိပါသည္။      ။

ဥပ​ေဒ ဗဟုသုတ

Operative Order အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပျခင္း

Operative Order အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပျခင္း

ဒီ​ေန႔ ကြၽန္​​ေတာ္​ ​ေဆြးေႏြးတင္ျပခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ _ တစ္ခါတစ္ရံ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ဒီကရီ ေရးဆြဲရာမွာ အမွတ္တမဲ့ျဖစ္ၿပီး ေ၀၀ါး၀ါးျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ Operative Order (အက်ိဳးသက္ေရာက္ေစေသာ အမိန္႔) အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒီပို႔စ္ေလး ေရးသားဖို႔ ျဖစ္လာရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းခံကေတာ့ ဆရာႀကီး ဦးျမ ေရးသားခဲ့တဲ့ ေသာင္းေျပာင္းေထြလာ ဥပေဒျပႆနာ အတြဲ(၆) စာအုပ္မွာ ေဖာ္ျပပါရွိတဲ့ ေအာက္ပါ သြန္သင္ညႊန္ျပခ်က္ကို စတင္ျမင္ေတြ႕ဖတ္ရႈမိခဲ့ရာမွ မိမိရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ အမွားမ်ားကို သတိမူ ပညာယူမိခဲ့ တဲ့အတြက္ တရားသူႀကီးမ်ားႏွင့္ ဥပေဒကို ေလ့လာလိုက္စားၾကသူေတြ အတြက္ ဆင္ျခင္ မွတ္သားဖြယ္ရာ message ေလးတစ္ခု က်န္ခဲ့ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ဒီပို႔စ္ေလး ေရးသားဖို႔ ျဖစ္လာခဲ့ရပါတယ္။

ဆရာႀကီး ဦးျမ က ညႊန္ျပသြန္သင္သည္မွာ ××××× ဒီကရီကို စီရင္ခ်က္အေပၚ အေျခခံ၍ ေရးဆြဲရသည္။  ဒီကရီေရးဆြဲသူ စာေရး၊ စိစစ္သူ တရားေရး၀န္ထမ္း၊ လက္မွတ္ေရးထိုးသူတို႔သည္ သံပတ္ေပးထားေသာ စက္ရုပ္ကဲ့သို႔ ေရးသူက ေရး၊ စိစစ္သူက စိစစ္၊ လက္မွတ္ေရးထိုးသူက လက္မွတ္ေရးထိုးၾက၊ ကိုးရိုး ကားရားႏိုင္ေသာ ဒီကရီျဖစ္သည္ကို သတိမထားၾကေခ်။  တာ၀န္အရွိဆုံးမွာ တရားေရး၀န္ထမ္း ျဖစ္သည္။

ဆက္လက္၍ လမ္းညႊန္ျပသည္မွာ - ဒီကရီဟူသည္ တရားရုံး၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ထုံးနည္းတက် ေရးသား ထားေသာ ေဖာ္ျပခ်က္ ျဖစ္သည္။  စီရင္ခ်က္ပါ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ အမိန္႔ Operative Order (စီရင္ခ်က္ တြင္ အမိန္႔ ဟူေသာ ေခါင္းစီးေရးၿပီး ခ်မွတ္ေသာ ေနာက္ဆုံးစာပိုဒ္)အတုိင္း ဒီကရီတြင္ ကူးေရးၾကေလ့ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။  ထိုသို႔ေရးသားေသာ ဒီကရီမွာ ထုံးနည္းက်က် ေရးသား ေဖာ္ျပခ်က္ မဟုတ္၊ ဒီကရီပါဟု က်မ္းက်ိန္ေျပာဆိုရမည့္ ဒီကရီမ်ိဳး ျဖစ္သည္ လို႔ ဆရာႀကီးက ေ၀ဖန္ျပခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။  ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း အရင္က ဆရာႀကီး ဦးျမ ေျပာသလိုပါပဲ၊ စီရင္ခ်က္ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးစာပိုဒ္မွာ ေဖာ္ျပခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ စာပိုဒ္ကို ဒီကရီမွာ ကူးေရး ေဖာ္ျပ ေရးဆြဲရတာပါလို႔ ေပါ့ေပါ့လြယ္လြယ္ ေတြးေတာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။

ဆရာႀကီးက ဆက္လက္ၿပီး ဥပမာျပ ညႊန္ျပခဲ့တာေလးကိုလည္း ဆက္လက္တင္ျပပါရေစ။ - ေငြက်ပ္ငါးေထာင္ ရလိုေၾကာင္း စြဲဆိုေသာအမႈတြင္ စီရင္ခ်က္၏ ေနာက္ဆုံးအမိန္႔တြင္ တရားလို စြဲဆိုသည့္အတိုင္း ဒီကရီခ်မွတ္လိုက္သည္ဟု ေရးသည့္အတိုင္း ဒီကရီတြင္ ေဖာ္ျပရန္မဟုတ္။  ဒီကရီတြင္ တရားၿပိဳင္ ဦးျဖဴက တရားလို ဦးနီအား ေငြက်ပ္ငါးေထာင္ ေပးေစ စသည္ျဖင့္ စာသံေပသံပါပါ ထုံးနည္းတက် ေရးသားရန္ ျဖစ္သည္။  ထိုနည္းတူ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ၿမိဳ႕ျပဆိုင္ရာ ငွားရမ္းခ ႀကီးၾကပ္ေရး အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၂(၁)(စ)အရ စြဲဆိုေသာအမႈတြင္ တရားလို စြဲဆိုသည့္အတိုင္း ဒီကရီကို ခ်မွတ္လိုက္သည္ဟု ဆုံးျဖတ္ေသာ စီရင္ခ်က္ႏွင့္အညီ ဒီကရီေရးဆြဲရာ၌ `တရားၿပိဳင္ ဦးျမသည္ ------ၿမိဳ႕၊ (၁၀)လမ္း၊ အိမ္အမွတ္(၅၃)၏ ေျမညီထပ္ လက္၀ဲဘက္ အစြန္ဆုံးအခန္းမွ ၁၉၆၀ ျပည့္၊ ၿမိဳ႕ျပဆိုင္ရာ ငွားရမ္းခ ႀကီးၾကပ္ေရး အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၂(၁)(စ)အရ ဖယ္ရွားထြက္ခြါသြားေစ` ဟု ျပည့္ျပည့္စုံစုံ ေရးသား ေဖာ္ျပရန္ ျဖစ္သည္။

အလ်ဥ္းသင့္တိုက္ဆိုင္လို႔ ဆက္လက္တင္ျပလိုတာက ဒီကရီဆိုတဲ့အေၾကာင္းကို အက်ဥ္းမွ် ျပန္ရွင္းျပလိုပါတယ္။  တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၂(၂)မွာ- ဒီကရီ ဆိုတာက အမႈသည္တို႔ အျငင္းပြားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ အေပၚမွာ ရပိုင္ခြင့္ေတြကို အၿပီးသတ္ ဆုံးျဖတ္ေပးေသာ စီရင္ခ်က္မွာ ထုံးနည္းတက် ေရးသား ေဖာ္ျပခ်က္ကို ဆိုလိုေၾကာင္း ယင္းပုဒ္မ ၂(၂)မွာ ေဖာ္ျပပါရိွပါတယ္။  ဒါ့အျပင္ တရားရုံးေတြဟာ တရားမမႈေတြကုိ စစ္ေဆးၾကားနာၿပီးေနာက္မွာ စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ၾကရတဲ့အျပင္၊ အဲဒီလို ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ စီရင္ခ်က္နဲ႔ ညီညြတ္ေအာင္လည္း ဒီကရီကို ေရးဆြဲၾကရမယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၃ နဲ႔ အမိန္႔ ၂၀၊ နည္းဥပေဒ ၆(၁)တို႔မွာ ျပ႒ာန္းပါရွိပါတယ္။

ဒီကရီႏွင့္ ပတ္သတ္ၿပီး ယခင္ တရားရုံးခ်ဳပ္ကလည္း (၂၀-၄-၁၉၉၀)ရက္စြဲပါ စာအမွတ္၊ ၂၈၂/၁၆၄ (လထန)နဲ႔  မွာၾကားခဲ့ဖူးတာ ရွိပါတယ္။  အမႈမၾကန္႔ၾကာေစရန္ႏွင့္ ႏွစ္ဘက္အမႈသည္မ်ား အျငင္းမပြား ေစရန္ စီရင္ခ်က္ႏွင့္ အညီ ဒီကရီေရးဆြဲရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ဒီကရီႏွင့္ ထုံးပုံက်အမိန္႔မ်ား ေရးဆြဲရာတြင္ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားကို အမိန္႔ ၂၀ ႏွင့္ တရားရုံးမ်ားလက္စြဲ အပုိဒ္ ၁၇၄၊ ၁၇၅ ႏွင့္ ၁၇၇ တို႔တြင္ ျပ႒ာန္းထားသည့္အျပင္၊ ဒီကရီနမူနာမ်ားကိုလည္း တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒ ေနာက္ဆက္တြဲ(ဃ) တြင္ ေဖာ္ျပထားေၾကာင္း၊ ဒီကရီေရးဆြဲရာတြင္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ လိုေၾကာင္းႏွင့္ ဒီကရီကို ေသခ်ာစြာ စိစစ္၍ စီရင္ခ်က္ႏွင့္ ညီညြတ္ၿပီး ေက်နပ္မွသာ တရားသူႀကီးက လက္မွတ္ေရးထိုးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း မွာၾကားခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီေတာ့ တရားမ စီရင္ခ်က္မ်ားမွာ ပါရွိတဲ့ Operative Order ေတြဟာ လြန္စြာ အေရးႀကီး လွတဲ့အတြက္  ကြ်န္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔  စာေရးအခ်ိဳ႕က ေပါ့ေပါ့လြယ္လြယ္ ေရးသားတင္ျပလာတဲ့ ဒီကရီမ်ိဳးကို လြယ္လင့္ တကူ လက္ခံရန္မသင့္ပါဘူး။  စာေရးေတြကိုလည္း နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ ညႊန္ျပေပးသင့္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ တရားသူႀကီး စျဖစ္ကာစကလည္း စာေတြ႕ကို လက္ေတြ႕နဲ႔ မေပါင္းစပ္တတ္ေသးေတာ့ တရားရုံး ဘိလစ္ႀကီးက စာအုပ္အထူႀကီးတစ္အုပ္ ယူလာျပၿပီး ျပသရင္း ရွင္းျပေပးလို႔ သေဘာေပါက္ နားလည္လာ ခဲ့ရဖူးပါတယ္။ ဒီကရီဟာ အမႈရဲ႕ အသက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ အမွားအယြင္းမရွိရေအာင္ အထူး ဂရုစိုက္ၿပီး ေရးသားေစရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။  ယခင္တရားရုံးခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္တို႔က ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ စီရင္ထုံးမ်ားကို အေသအခ်ာ ေလ့လာဖတ္ရႈ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒီကရီေရးဆြဲရာမွာ ေရးသားေဖာ္ျပရမယ့္ Operative Order ေတြကို စီရင္ထုံးရဲ႕ ေနာက္ဆုံးမွာ အထင္အရွား ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။  ေလ့လာၾကည့္လိုက္ၾကပါစို႔။

* အထက္ပါ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဤအယူခံမႈကို ခြင့္ျပဳ၍ မူလျပည္နယ္တရားရုံး၏ စီရင္ခ်က္ႏွင့္ ဒီကရီကို ပယ္ဖ်က္လိုက္သည္။  ၄င္းေနာက္ အခ်င္းျဖစ္ေျမသည္ လယ္ယာေျမျဖစ္၍ တရားလိုသည္ တရားစြဲဆိုပိုင္ခြင့္မရွိဘဲ အမႈပုံစံ မွားယြင္းေနသည္ဟု ဆိုျခင္းမွာ မမွန္ေၾကာင္း ပဏာမျငင္းခ်က္ အမွတ္(၁) ႏွင့္ (၂)တို႔အေပၚ ေျဖဆို ဆုံးျဖတ္လိုက္သည္။

မြန္ျပည္နယ္တရားရုံးသည္ မူလမႈတရားလို စြဲဆိုေသာ အမႈကို မူလမႈနံပါတ္ျဖင့္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ၿပီး ဤရုံးျငင္းခ်က္မ်ားကို ဥပေဒႏွင့္အညီ ေျဖဆုိဆံုးျဖတ္ရန္ တရားမက်င့္ထုံးဥပေဒ အမိန္႔ ၄၁၊ နည္းဥပေဒ ၂၃ အရ ညႊန္ၾကားလိုက္သည္။

ဤအယူခံမႈတြင္ အယူခံတရားလို ထမ္းေဆာင္ထားေသာ ရုံးခြန္ကို ျပန္အမ္းေစရန္အတြက္ လိုအပ္သည့္ သက္ေသခံလက္မွတ္ကို အယူခံတရားလိုအား ထုတ္ေပးေစ။

( ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ထားသူကို ႏွင္လိုမႈ၊ ၂၀၀၅၊ မတစ၊ စာ-၁၀၉ )

--------------------------------------------

* မူလရုံးတရားလို ေဒၚေအးေအးသန္း တင္သြင္းသည့္ တရားမအထူးအယူခံမႈကို တစ္စိတ္တစ္ေဒသ ခြင့္ျပဳၿပီး တရားရုံးခ်ဳပ္ႏွင့္ တုိင္းတရားရုံးတို႔၏ စီရင္ခ်က္ႏွင့္ ဒီကရီကို ပယ္ဖ်က္ကာ မူလရုံးတရားလို ေဒၚေအးေအးသန္းသည္ ဦးစိန္၊ ေဒၚေငြေအာင္တို႔၏ လက္ထက္ပြားပစၥည္းတြင္ ၆ ပုံ ၅ ပုံကို ရထိုက္ေၾကာင္း ျပင္ဆင္၍ ပဏာမဒီကရီ ခ်မွတ္လိုက္သည္။

မူလရုံးတရားၿပိဳင္ ဦးကံရွိန္ တင္သြင္းသည့္ တရားမ အထူးအယူခံမႈကိုမူ စရိတ္ႏွင့္တကြ ပလပ္လိုက္သည္။

တရားစရိတ္ကို အေမြပုံမွ က်ခံေစ။

ေရွ႕ေနစရိတ္ က်ပ္ ၃၀၀၀ စီ သတ္မွတ္သည္။

( အေမြပုံ စီမံခန္႔ခြဲေပးေစလိုမႈ၊ ၂၀၀၄၊ မတစ၊ စာ-၁၄၆ )

-----------------------------------------

* သို႔ျဖစ္ရာ ဤအထူးအယူခံခုံရုံးျဖင့္ ၾကားနာလ်က္ရွိေသာ ျပႆနာကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေျဖဆိုလိုက္သည္-

`အေပးစာခ်ဳပ္ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး ေျမႏွင့္အိမ္အားလုံးကို မူလရုံးတရားလိုတို႔အား လက္ေရာက္ ရထိုက္ေၾကာင္း ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ဒီကရီကို အတည္ျပဳေပးခဲ့သည့္ တရားရုံးခ်ဳပ္ (မႏၱေလး)၏ တရားမ ပထမ အယူခံမႈအမွတ္ ၉၇/၂၀၀၈ ၏ စီရင္ခ်က္ႏွင့္ ဒီကရီသည္ မွန္ကန္မႈရွိေၾကာင္း။`

ထို႔ေၾကာင့္ ဤအထူးအယူခံမႈကို စရိတ္ႏွင့္တကြ ပလပ္လိုက္သည္။

ေရွ႕ေနစရိတ္ က်ပ္ ၅၀၀၀၀/- သတ္မွတ္သည္။

( ေျမႏွင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား လက္ေရာက္ရလိုမႈ၊ ၂၀၁၂၊ မတစ၊ စာ-၁၄၉ )

------------------------------------------------------

ဒီကရီ၊ အမိန္႔ရဲ႕ တိက်မွန္ကန္မႈ၊ ျပည့္စုံမႈေတြအေပၚမွာ အမႈသည္တို႔ရဲ႕ အနာဂတ္ အခြင့္အေရးတည္တာျဖစ္လို႔ ကိုယ့္ဘက္က ခ်ိဳ႕ယြင္းခဲ့ရင္၊ မျပည့္စုံခဲ့ရင္၊ မေသမခ်ာ မရွင္းမလင္း ေဖာ္ျပမိခဲ့ရင္ အမႈသည္ေတြကို ဆုံးရႈံးနစ္နာေစႏိုင္တဲ့အျပင္၊ အယူခံရုံးႏွင့္ အျခားေနရာမ်ားမွာ မႈခင္းမ်ား ဆိုင္ၿပိဳင္မႈေတြ ထပ္တလဲလဲ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း တရားရုံးမ်ားလက္စြဲ အပုိဒ္ ၁၇၅ မွာ အေသးစိတ္ လမ္းညႊန္ထားတာကို ေတြ႕ရွိႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္ တရားမမႈမ်ားကို စစ္ေဆးစီရင္ အဆုံးအျဖတ္ျပဳၾကတဲ့သူေတြ အေနနဲ႔ မိမိတို႔ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ စီရင္ခ်က္မွ Operative Order (အက်ိဳး သက္ေရာက္ေစေသာ အမိန္႔)ေတြကို ကနဦးကပင္ ေစ့စပ္ေသခ်ာစြာ ေရးသားခ်မွတ္ၾကရမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ ဒီကရီမွာ ၿပီးစလြယ္ ေရးသားေဖာ္ျပျခင္းမ်ိဳး မျဖစ္ေစဖို႔  ပိုမိုသတိျပဳမိေအာင္ ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။

လႊမ္းမိုးေအာင္ (တရားေရး)

(11-12-2014) 9:38 pm.

တရားမနစ္နာမႈ ( The Law of Tort )ဆိုသည္​မွာ . . .

တရားမနစ္နာမႈ ( The Law of Tort )ဆိုသည္​မွာ . . .

●တရားမနစ္နာမွဳဥပေဒဆိုၿပီးျမန္မာနိင္ငံမွာဥပေဒတစ္ရပ္အေနျဖင့္ထုတ္ျပန္ျပဌာန္းထားျခင္း

မရွိေသာ္လည္းေလ်ာ္ေၾကးေငြေတာင္းဆိုျခင္းကိစၥ၊နစ္နာမွဳျဖစ္ေပၚသည့္အတြက္နစ္နာေၾကး

ေတာင္းဆိုသည့္ကိစၥတို႔သည္တရားမနစ္နာမွဳဥပေဒ၏သေဘာတရားအေပၚမ်ားစြာအေျခခံ

ေနပါသည္။


●ျမန္မာနိင္ငံတြင္တရားမနစ္နာမွဳဥပေဒသေဘာတရားအေပၚအေျခခံ၍ျဖစ္ေပၚလာသည့္ေလ်ာ္

ေၾကးေငြေတာင္းဆိုျခင္းကိစၥ၊နစ္နာမွဳအတြက္နစ္နာေၾကးေတာင္းဆိုသည့္ကိစၥ၊တို႔အားအဆုံးအ

အျဖတ္ေပးရာတြင္"ျမန္မာနိင္ငံတရားဥပေဒမ်ားဆိုင္အက္ဥပေဒ" "The Burma Law Act"

ပုဒ္မ-၁၃ (၃)ျပဌာန္းခ်က္ပါ(၁)တရားမၽွတမွဳ ၊ (၂) သာနာညီမၽွမွဳ ၊ (၃) ေကာင္းျမတ္ေသာအသိစိတ္၊

တို႔ကိုအေျခခံေပးပါသည္။


ထို႔ေၾကာင့္ျမန္မာနိင္ငံ၌ေလ်ာ္ေၾကးေငြကိစၥ၊နစ္နာမွဳျဖစ္ေပၚသည့္အတြက္နစ္နာေၾကးေငြကိစၥတို႔သည္

တရားမနစ္နာမွဳဥပေဒသီးျခားျပဌာန္းထားျခင္းမရွိသည့္အတြက္"ျမန္မာနိင္ငံတရားဥပေဒမ်ားဆိုင္ရာ

အက္ဥပေဒ"ပုဒ္မ-၁၃(၃)အေပၚအေျခခံေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဥပ​ေဒ ဗဟုသုတ

ျမန္မာနိင္ငံလင္မယားကြာရွင္းေရးအက္ဥပေဒ ( The Myanmar Divorce Act)ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လင္မယားကြာရွင္းနိင္သည့္အရပ္ (၈)ရပ္။

ျမန္မာနိင္ငံလင္မယားကြာရွင္းေရးအက္ဥပေဒ ( The Myanmar Divorce Act)ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လင္မယားကြာရွင္းနိင္သည့္အရပ္ (၈)ရပ္။

●ျမန္မာနိင္ငံလင္မယားကြာရွင္းေရးအက္ဥပေဒသည္ ျမန္မာနိင္ငံ၌ေနထိုင္ၿပီး ခရစ္ယာန္ဘာသာကိုးကြယ္သူမ်ားႏွင့္သာ

သက္ဆိုင္သည္​။ အျခားဘာသာကိုးကြယ္သူမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ျခင္းမရွိပါ။

●ျမန္မာနိင္ငံလင္မယားကြာရွင္းေရးအက္ဥပေဒအရလင္ကမယား၊မယားကလင္ကိုကြာရွင္းနိင္ေသာအေၾကာင္းရပ္မ်ားမွာ-

(၁) မယားျဖစ္သူကတစ္ပါးသူႏွင့္က်ဴးလြန္ျခင္း။

(၂)လင္ျဖစ္သူက အျခားဘာသာသို႔ ကူးေျပာင္းသြားသည့္အျပင္ အျခားဘာသာဝင္မိန္းမႏွင့္ လက္ထပ္ျခင္း။

(၃)လင္ျဖစ္က ​ေသြးနီးလြန္းသူမိန္းမႏွင့္ ​ေဖာက္ျပန္ျခင္း။

(၄)မယားၿပိဳင္ထားၿပီး ေဖာက္ျပန္ျခင္း။

(၅)ေနာက္မိန္းမႏွင့္လက္ထပ္ၿပီး ေဖာက္ျပန္ျခင္း။

(၆)မုဒိန္းမွဳက်ဴးလြန္ျခင္း၊ ေယာက္က်ားအခ်င္းခ်င္း လိင္တူဆက္ဆံျခင္း၊ တိရစၧာန္ႏွင့္ ေမထုံက်ဴးလြန္ျခင္း။

(၇)တစ္ပါးသူႏွင့္ေဖာက္ျပန္ၿပီးေနာက္ လက္ရွိမိန္းမအေပၚ ကြာရွင္းနိင္ေလာက္သည့္ အိမ္ေထာင္ေရးျပစ္မွဳမ်ားက်ဴးလြန္ျခင္း။

(၈) လက္ရွိမိန္းမအား (၂)ႏွစ္ႏွင့္အထက္စြန္႔ပစ္ထားၿပီး တစ္ပါးမိန္းမႏွင့္ေဖာက္ျပန္ျခင္း။

အထက္ေဖၚျပပါအရပ္(၈)ရပ္သည္ ျမန္မာနိင္ငံလင္မယားကြာရွင္းေရးအက္ဥပေဒအရ လင္မယားကြာရွင္းနိင္ေၾကာင္း

ယင္းဥပေဒပုဒ္မ-၁၀ တြင္ ျပဌာန္းထားပါသည္။

ဥပ​ေဒ ဗဟုသုတ

ကြၽန္​ ​ေတာ္​့ Blog မွာ ပို႔စ္​ (၁၀၀) ျပည္​့ ​ေျမာက္​ ခ့ဲ ပါ ၿပီ .....

ကြၽန္​ ​ေတာ္​့  Blog မွာ   ပို႔စ္​ (၁၀၀) ျပည္​့ ​ေျမာက္​ ခ့ဲ ပါ ၿပီ .....

ဆက္​ လက္​ ႀကိဳး စား ပါ အုံး မည္​ . . .

ကြၽန္​ ​ေတာ္​့  Blog မွာ   ပို႔စ္​ (၁၀၀) ျပည္​့ ​ေျမာက္​ ခ့ဲ ပါ ၿပီ .....

ဆက္​ လက္​ ႀကိဳး စား ပါ အုံး မည္​ . . .

တရားမနစ္နာမွဳ The law of tort၏ အေျခခံသေဘာတရားမ်ား အေၾကာင္း၊ ဥပေဒဗဟုသုတ

တရားမနစ္နာမွဳ The law of tort၏ အေျခခံသေဘာတရားမ်ား အေၾကာင္း၊ ဥပေဒဗဟုသုတ

●တရားမနစ္နာမွဳ၏အေျခခံသေဘာတရားမ်ား အေနျဖင့္ခြဲျခားေလ့လာၾကည့္
လၽွင္(၄)မ်ိဳးရွိပါသည္။

၁ ။Ubi Jus Ibi Remedium (လက္တင္)

Where there is legal right, there is a legal remedy.
ဥပေဒေရးရာ အခြင့္အေရးရွိလၽွင္ တရားဥပေဒ အရကုစားခြင့္ရွိရမည္။

၂ ။Demnum Sine Injuria(လက္တင္)

ဥပေဒေရးရာ အခြင့္အေရးကိုထိ က်ဴးေက်ာ္ျခင္းမရွိဘဲနစ္နာျခင္း။

၃ ။Injuria Sine Demnum(လက္တင္)

နစ္နာဆုံးရွဳံးျခင္း မရွိဘဲ ဥပေဒေရးရာ အခြင့္အေရးကို ထိခိုက္က်ဴးေက်ာ္ျခင္း။

၄ ။Ex Jupi Causa Non Oritur Actio (လက္တင္)

ကိုယ္က်င့္ တရားပ်က္ျပားျခင္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ တရားမစြဲနိင္။


အထက္ေဖၚျပပါ(၄) ခ်က္သည္ တရားမ နစ္နာမွဳ၏ အေျခခံ သေဘာတရားမ်ားျဖစ္ပါသည္။

ဥပ​ေဒ ဗဟုသုတ မွ ျပန္​လည္​ မွ်​ေ၀သည္​။

ေငြ ေပး ဆပ္ ရန္ ဒီ က ရီ ရ ရွိ ထား သူ တစ္ ဦး က ေငြ ေပး ဆပ္ ျခင္း မ ျပဳ သူ တရား ရွံဳး သူ မိန္း မ တစ္ ဦး အား ဒီ က ရီ က် ေငြ ႏွင့္ တရား စ ရိတ္ မ ေပး ဆပ္ လၽွင္ ဖမ္း ဆီး ျခင္း/ တရား မ အ က်ဥ္း ေထာင္ ခ်ဳပ္ ေႏွာင္ ျခင္း ျပဳ နိင္ မ ျပဳ နိင္

ေငြ ေပး ဆပ္ ရန္ ဒီ က ရီ ရ ရွိ ထား သူ တစ္ ဦး က ေငြ ေပး ဆပ္ ျခင္း မ ျပဳ သူ တရား ရွံဳး သူ မိန္း မ တစ္ ဦး အား ဒီ က ရီ က် ေငြ ႏွင့္ တရား စ ရိတ္ မ ေပး ဆပ္ လၽွင္ ဖမ္း ဆီး ျခင္း/ တရား မ အ က်ဥ္း ေထာင္ ခ်ဳပ္ ေႏွာင္ ျခင္း ျပဳ နိင္ မ ျပဳ နိင္ 

တစ္ ဦး ႏွင့္ တစ္ ဦး ေငြ ေရး ေႂကး ေရး ေပး ႂက /ယူ ႂက ျပီး သည့္ ေနာက္ ျပန္ ေပး ရန္ အ ခ်ိန္ ေရာက္ ၍ ေပး သူ က ေငြ ျပန္ ေတာင္း ရာ ယူ သူ က ျပန္ မ ေပး ၍ တရား မ မွဳ ျဖစ္ သည့္ ေငြ ရ လို မွဳ ( Suit for moneyDecree) ျဖင့္ တရား စြဲ ၍ တရား ရုံး က ေတာင္း ဆို သည့္ ေငြ ပ မာ ဏ ႏွင့္ တစ္ ကြ တရား စ ရိတ္ အား ေငြ ဒီ က ရီ ခ် မွတ္ ေပး ခဲ့ ျပီး ေနာက္ လည္း ေငြ ယူ ထား ျပီး တရား ရွဳံး သူ သည္ ေငြ မ ေပး ဆပ္ သည့္ အ တြက္ တရား နိင္ သူ က မိ မိ အား တရား ရုံး က ခ် မွတ္ ေပး ထား သည့္ ဒီ က ရီ အား ဆက္ လက္ ၍ အ တည္ ျပဳ ေဆာင္ ရြက္ ေပး ရန္ ဒီ က ရီ ခ် မွတ္ ေပးသည့္ ရုံး ၌ တရား မ ဇာ ရီ မွဳ ထပ္ မံ ေလၽွာက္ ထား နိင္ ပါ သည္ ။

ထို သို႔ တရား မ ဇာ ရီ ဖြင့္ ၍ ေဆာင္ ရြက္ ေသာ္ လည္း တရား ရွဳံး သူ သည္ ဒီ က ရီ က် ေငြ ႏွင့္ တရား စ ရိတ္ အား အ ရစ္ က် ေပး ဆပ္ ျခင္း သို႔ မ ဟုတ္ အ ေျပ ေပး ဆပ္ ျခင္း ျပဳ လၽွင္ တရား နိင္ ထား သူ သည္ တရား ရွဳံးသူ ပိုင္ သည့္ ေရႊ့ ေျပာင္း နိင္ သည့္ ပစၥည္း သို႔ မ ဟုတ္ မ ေရႊ့ မ ေျပာင္း နိင္ သည့္ ပစၥည္း တို႔ ကို ဝ ရမ္း စြဲ ကပ္ ၍ ေလ လံ တင္ ေရာင္း ခ် ၍ ဒီ က ရီ က် ေငြ ႏွင့္ တရား စ ရိတ္ တို႔ ရ ရွိ ေအာင္ ေဆာင္ ရြက္ နိင္ သည္ ။

တရား ရွဳံး သူ ၌ ဝ ရမ္း စြဲ ကပ္ ၍ ေလ လံ တင္ ေရာင္း ခ် ရန္ ပစၥည္း တစ္ စုံ တစ္ ရာ မ ရွိ ပါ က တရား နိင္ သူ သည္ တရား ရွဳံး သူ အား လူ ဖမ္း ဝ ရမ္း ထုတ္ ဆင့္ ေစ ၍ ဖမ္း ဆီး ျခင္း/ စား စ ရိတ္ ေပး သြင္း ၍ တရား မ အ က်ဥ္း ေထာင္ ခ် မွတ္ နိင္ ပါ သည္ ။

တရား ရွဳံး သူ သည္ မိန္း မ တစ္ ဦး ျဖစ္ ပါ က ယ ခင္ က တရား မ အ က်ဥ္း ေထာင္ မ ခ် မွတ္ နိင္ ေႂကာင္း တရား မ က်င့္ ထုံး ဥပေဒ ပုဒ္ မ ၅၆ တြင္ ျပ ဌာန္း ထား ပါ သည္ ။

သို႔ ေသာ္ န. အ. ဖ ၏ ( ၁၂. ၇ . ၂၀၀၀) ေန့ စြဲ ပါ တရား မ က်င့္ ထုံး ဥပေဒ အား ျပင္ ဆင္ သည့္ အမိန့္ ေႂက ညာ ခ်က္ အ မွတ္ ၆/၂၀၀၀ ျဖင့္ ပုဒ္ မ ၅၆ အား ပယ္ ဖ်က္ လိုက္ သည့္ အ တြက္ ယ ခု အ ခါ ေငြ ေပး ဆပ္ ရန္ ဒီ ဂ ရီ အား တရား မ ဇာ ရီ မွဳ ဖြင့္ ၍ အ တည္ ျပဳ ေဆာင္ ရြက္ ရာ ၌ တရား ရွဳံး သူ သည္ မိန္း မ ျဖစ္ ေသာ္ လည္း ဒီ က ရီ က် ေငြ ႏွင့္ တရား စ ရိတ္ မ ေပး ဆပ္ ပါ က ဖမ္း ဆီး ျခင္း/ တရား မ အ က်ဥ္း ေထာင္ ခ် မွတ္ နိင္ ပါသည္ ။

ဥပ​ေဒ ဗဟုသုတ မွ ျပန္​လည္​ မွ်​ေ၀သည္​။

ဥပ​ေဒေရးရာ တိုတိုထြာထြာ(၅) ေသတမ္းစစ္ခ်က္ ဘယ္လိုယူမလဲ

ဥပ​ေဒေရးရာ တိုတိုထြာထြာ(၅)

 ေသတမ္းစစ္ခ်က္ ဘယ္လိုယူမလဲ

             ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ လက္ေတြ႕အားျဖင့္ မၾကာခဏႀကံဳတတ္ၾကတဲ့ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ ဘယ္လို
ယူၾကမလဲ ဆိုတာေလးကို တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ မႀကံဳဘူးသူေလးမ်ားလည္း အေရးႀကံဳ လာတဲ့အခါ ယူတတ္ေအာင္၊ ႀကံဳဘူးၿပီးသားသူမ်ားကလည္း ေနာင္ ထပ္မံႀကံဳ လာတဲ့အခါ ပိုၿပီး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းက်
နမွန္ကန္ေအာင္ တင္ ေပးလိုက္ျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူ႔ကို မွ ဆရာလုပ္တာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။
ကဲ စလိုက္ၾကရေအာင္-


            ကိုယ္က အိမ္မွာ ရံုးပိတ္ရက္ အနားယူေနတဲ့အခါမ်ိဳးမွာဘဲျဖစ္ေစ၊ ရံုးမွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း ရဲတပ္ဖြဲ႕က ရံုးမွာ လာေရာက္တင္ျပလို႔ ျဖစ္ေစ ႀကံဳေတြ႕ၾကရပါတယ္။ ဒီကိစၥမ်ိဳးက နယ္ေတြမွာ ပိုမို ႀကံဳ ေတြ႔ တတ္ၾကရေလ့ရွိၿပီးအထူးသျဖင့္ ျမန္မာနိဳင္ငံအလယ္ပိုင္းအပူပိုင္းရပ္၀န္းေတြမွာပိုၿပီးမ်ားပါတယ္။ ျမင္းၿခံၿမိဳ႕
နယ္မွာ တာ၀န္က်စဥ္တုန္းက မၾကာခဏႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ညဖက္ အိပ္ေကာင္းေနတုန္း အခ်ိန္မေတာ္ ည(၁)နာရီ၊(၂)နာရီေလာက္မွာ ေထြလာလို႔ ေခၚတဲ့လယ္ထြန္စက္( ေနာက္တြဲတပ္)အသံၾကားရၿပီဆိုရင္
ေတာ့ ေသခ်ာၿပီ ၊ မၾကာမီ လာမည္- ေမွ်ာ္ ဆိုသလိုပါဘဲ။
             ခဏေန ကၽြန္ေတာ့္အိမ္ကို ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား ေရာက္လာၿပီး ႏိႈးပါေတာ့တယ္။ “ဆရာ ေဆးရံုမွာ လူနာေရာက္ေနလို၊႔ ၿပီးေတာ့ အေျခအေနသိပ္မေကာင္းလို႔ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ယူေပးပါအံုး ဆရာ”ဆိုၿပီး
သတင္းပို႔ လာပါတယ္။
            အခ်ိ ဳ႕ေသာ ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီးမ်ားက ဒီလိုကိစၥမ်ိ ဳ းမ်ားမွာ ကိုယ့္လက္ေအာက္က ကေလး
ေတြ အေတြ႕အႀကံဳ ရေအာင္ဆိုၿပီး ကိုယ္တိုင္ မယူဘဲ ကေလးေတြကို တာ၀န္ေပးေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ကၽြန္
ေတာ္လည္း အဲလိုလုပ္ခ်င္ေပမယ့္ မလုပ္ျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ေယာက္ကို တာ၀န္လႊဲေပးေနတာနဲ႔ လူနာ
ေသသြားခဲ့ရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ မႈခင္းေတြ အမွန္တရားေဖၚထုတ္ရာမွာ အလြဲလြဲအေခ်ာ္ေခ်ာ္ျဖစ္သြားနိဳင္တာ
ေၾကာင့္ ကိုယ္တိုင္ဘဲ ေသတမ္းစစ္ခ်က္လိုက္ယူေလ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ အဲဒီတုန္းက ကၽြန္ေတာ့္ အိမ္က
လည္း ေတာနယ္က အမႈေတြ တိုင္ရတဲ့ ရဲစခန္းနား နီးေနေလေတာ့ ဘယ္လိုမွ ေရွာင္လႊဲလို႔ မရပါဘူး။
ေနာင္မ်ားဆို ညအခ်ိန္မေတာ္ လယ္ထြန္စက္သံၾကားၿပီဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္အိပ္ယာကထၿပီးမ်က္ႏွာေလးသစ္၊
ေေကာ္ဖီတစ္ခြက္ေလာက္ ေဖ်ာ္ေသာက္ၿပီးအသင့္ေစာင့္ေနလိုက္မိပါေတာ့တယ္။တစ္ခါတစ္ရံ ကံမ်ား ေကာင္း
ခ်င္ေတာ့ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ယူရတာ (၃)ဦးေလာက္ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးလည္း ႀကံဳခဲ့ဘူးပါတယ္။
           သက္ဆိုင္သည့္ ဥပေဒ၊ ရံုးလက္စြဲႏွင့္ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား-
           [ ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၁၆၄၊ တရားရံုးမ်ားလက္စြဲအပိုဒ္-၅၉၈ ႏွင့္တရားရံုးမ်ားညႊန္ၾကား လႊာအမွတ္-၇/၆၇၊ သက္ေသခံဥပေဒပုဒ္မ-၈၀]
            ပထမတန္းရာဇ၀တ္အာဏာရ ဒုတိယၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီးမ်ားဟာ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ရယူသည့္
အာဏာကို အလိုအေလ်ာက္ရရွိၾကၿပီးသူမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္။
           ေသတမ္းစစ္ခ်က္ကို မည္သူမဆို ယူနိဳင္ေသာ္လည္း တရားသူႀကီးက ယူလွ်င္ေတာ့ သူမ်ားေတြ
ထက္ ပိုမိုနည္းလမ္း က်နမွန္ကန္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ရယူတဲ့ အခါ သာမန္ကိစၥလို႔
သေဘာမထားဘဲ ေလးေလးနက္နက္ရယူဖို႔ အားမနာတတ္ဖို႔ လိုအပ္လွပတယ္။
            ေသတမ္းစစ္ခ်က္ယူပံုယူနည္း မေျပာမီ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကိုလည္း ဦးစြာ
သိရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ဆိုတာကေတာ့ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ဟာ သူဘာေၾကာင့္ ေသရ
တယ္ဆိုတာကို တရားသူႀကီးတစ္ဦးတစ္ေယာက္ထံမွာေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျခားသူတစ္ဦးတစ္ေယာက္
ထံမွာေသာ္လည္းေကာင္း ေပးတဲ့ အစစ္ခံခ်က္ကို ေသတမ္းစစ္ခ်က္လို႔ ေခၚပါတယ္။
           ေသတမ္းစစ္ခ်က္ကို တရားသူႀကီးက ရယူၾကတဲ့အခါ တရားသူႀကီးဟာ ရဲအမႈစစ္ရဲ႕ ေန႔စဥ္မွတ္
တမ္းကို ေသခ်ာစြာ ဖတ္ရႈေလ့လာၿပီး ေသကာနီးလူနာကို ျပည့္စံုစြာ စစ္ေဆးရပါမယ္။ ေသကာနီးစစ္ေဆး ခ်က္သြားယူေတာ့မယ္ဆိုရင္ မေမ့ဖို႔လိုအပ္တာက ရံုးမွာ သက္ေသထြက္ဆိုခ်က္ ေရးမွတ္ယူၾကရတဲ့ ျပစ္မႈ-
ပံုစံ-၂ စာရြက္ျဖစ္ပါတယ္။ ေသကာနီးအစစ္ခံခ်က္ေပးမယ့္ သူရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ား ကို ျပစ္မႈပံု စံ-၂မွာ ေရးျဖည့္ရမွာ ျဖစ္ၿပီးအစစ္ခံခ်က္မယူမီမွန္ကန္စြာထြက္ဆိုပါမည္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းကတိသစၥာျပဳေစရ
မွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အေတြ႕အႀကံဳအရ အိမ္မွာျပစ္မႈပံုစံ-၂ ကို  ေဆာင္ထားေလ့လည္း ရွိပါတယ္။ စစ္ေဆးတဲ့အခါ နိမိတ္ျပေမးခြန္း မေမးျမန္းရပါဘူး။ အစစ္ခံခ်က္ေပးသူက ေျပာဆိုသကဲ့သို႔ ၄င္းေျပာဆိုသည့္ စကား အသံုးအႏႈန္းအတိုင္း တိက်စြာ ေရးမွတ္ဖို႔ လိုပါမယ္။
          အစစ္ခံခ်က္ေပးသူက လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အမည္ကို ေျပာရင္ အဲဒီသူ ဘယ္ၿမိဳ႕၊ဘယ္ရြာ၊ ဘယ္ ရပ္ကြက္က ဘယ္သူ႕သားျဖစ္တယ္တို႔ကို ပါ ေသခ်ာေအာင္ ေမးျမန္းၿပီး ေျပာဆိုသည့္အတိုင္းမွတ္တမ္းတင္ ရပါမယ္။
          တစ္ခါတစ္ရံ အစစ္ခံခ်က္ေပးတဲ့သူဟာ ေ၀ဒနာခံစားေနရရင္းမွ ထြက္ဆိုခ်က္ေပးရသည္ျဖစ္ရာ
အဓိပၸါယ္မရွင္းလင္းေသာ၊ မပီမသစကားလံုးမ်ားေပးတတ္ၾကပါတယ္။စိတ္ရွည္စြာ နားေထာင္ရယူရန္လည္း
လိုအပ္ပါတယ္။ အဓိပၸါယ္ မရွင္းလင္းေသာ စကားလံုးမ်ားေၾကာင့္ သက္ေသထြက္ခ်က္ကို တန္ဘိုးမဲ့မသြား
ေစရန္ ျဖစ္ပါတယ္။
         ေသတမ္းစစ္ခ်က္ ေရးမွတ္ယူခ်ိန္မွာ တရားခံကိုလည္း ဖမ္းမိထားလို႔တရားခံ ရွိေနသည္ဆိုရင္ ေသ
တမ္းစစ္ခ်က္ယူတဲ့ေနရာအနီးေခၚထားၿပီးအဲဒီတရားခံဟုတ္မဟုတ္ကိုလည္း ေသတမ္းစစ္ခ်က္ထြက္ဆိုသူ လူနာအား တရားခံကို ညႊန္ျပ၍ ေမးျမန္းဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ အစစ္ခံခ်က္ေပးသူ လူနာကို ခုတ္တဲ့ သို႔မဟုတ္ ထိုးတဲ့ သို႔မဟုတ္ ရိုက္တဲ့ေနရာမွာ အသံုးျပဳတယ္ဆိုတဲ့ တုတ္ ၊ဓါး လက္နက္တစ္စံုတစ္ရာ သိမ္း ဆည္းရရွိထားၿပီးျခင္း ရွိ/မရွိကိုလည္း ရဲကို ေမးျမန္းၿပီး ရွိတယ္ဆိုရင္ အစစ္ခံခ်က္ေပးသူထြက္ဆိုေသာ လက္နက္ဟာအခုျပတဲ့လက္နက္ဟုတ္/မဟုတ္ ျပသေမးျမန္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။တရားခံကိုလည္း ျပန္လွန္
ေမးျမန္းခြင့္ေပးရပါမယ္။ သို႔မွာသာ ၄င္းေသတမ္းစစ္ခ်က္ဟာ အားေကာင္းၿပီး တန္ဘိုးရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
          ေသတမ္းစစ္ခ်က္ ေရးမွတ္ယူေသာ ေနရာ၊ လာေသာ တရားခံအမည္၊ တရားခံ မရွိက မရွိေၾကာင္း
ေရးသားၿပီး တရားသူႀကီးက လက္မွတ္ထိုးၿပီး လက္မွတ္ေအာက္မွာ တရားသူႀကီး အမည္၊ ရာထူးတို႔ကို
ေရးမွတ္ရပါမယ္။
          အဲဒါအျပင္ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ရဲ႕ ေအာက္ေျခမွာ တာ၀န္က် ဆရာ၀န္ရဲ႕ လက္မွတ္ေရးထိုးထား တဲ့ ေထာက္ခံစာလည္း လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
          ဆရာ၀န္ေရးသားရမွာကေတာ့ -
          “လူနာ ေမာင္ / မ .......ထံမွ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ရယူေရးမွတ္ေနစဥ္ ကၽြန္ဳပ္ရွိေနၿပီး လူနာ ေမာင္/ မ........မွာ သတိေကာင္းစြာ ရွိေၾကာင္း ေထာက္ခံပါသည္” လို႔ ေထာက္ခံခ်က္ ေရးသားေစၿပီး လက္မွတ္ ရယူထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။
          ေသတမ္းစစ္ခ်က္ကို ျပည့္စံုျပတ္သား၊ တိက်စြာ ေရးမွတ္ယူရန္ လိုအပ္တာေၾကာင့္ တရားရံုးမ်ား လက္စြဲအပိုဒ္-၅၉၈ ကိုလည္း တိတိက်က် လိုက္နာေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
        ေသတမ္းစစ္ခ်က္ယူၿပီးတဲ့အခါ တရားသူႀကီးအေနႏွင့္ မိမိရံုးျပန္ေရာက္တဲ့အခါ (ရံုးပိတ္ရက္ သို႔မ ဟုတ္ ညဖက္မ်ားမွာ ေဆးရံုသြားယူရတာမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ ရံုးျပန္ဖြင့္တဲ့အခါ) ေသတမ္းစစ္ခ်က္ကို ျပစ္မႈ
ဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၁၆၄ အရ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ အေထြေထြမႈဖြင့္လွစ္၊ ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းေရးသားၿပီး
တြဲထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပစ္မႈဆိုင္ရာအေထြေထြမႈရဲ႕ အမႈၿပီးျပတ္ခ်က္အပိုင္းမွာေတာ့ ေသတမ္းစစ္ခ်က္
ရယူၿပီးေၾကာင္း ေရးသားၿပီး အမႈပိတ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
        ေသတမ္းစစ္ခ်က္ေပးတဲ့ လူနာေသဆံုးသြားတဲ့အခါ ေသတမ္းစစ္ခ်က္မွတ္တမ္းကို သက္ဆိုင္ရာ
ရာဇ၀တ္တရားသူႀကီး စစ္ေဆးေသာ တရားရံုးသို႔ သက္ေသခံအျဖစ္ တင္သြင္းနိဳင္ရန္အတြက္ ေပးပို႔ရမွာ
ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေသတမ္းစစ္ခ်က္ရယူတဲ့ ျပစ္မႈဆိုင္ရာအေထြေထြမႈရဲ႕ မ်က္ႏွာဖံုးေပၚမွာ ေသကာနီးအစစ္
ခံခ်က္ကို သက္ေသခံအျဖစ္ ထည့္သြင္းသည့္ ရာဇ၀တ္ႀကီးမႈ နံပါတ္ႏွင့္ အမ်ိဳးအစားတို႔ကို ေရးမွတ္ထားရပါ
မယ္။ အမႈတြဲ ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းမွာလည္း မည္သည့္ တရားရံုး၊ မည္သည့္တရားသူႀကီးစစ္ေဆးတဲ့ ျပစ္မႈႀကီး
အမွတ္-    မွာ  သက္ေသခံ(- )အျဖစ္ တင္သြင္းေၾကာင္းေရးသား မွတ္တမ္းတင္ထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။
(ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၁၆၄၊၃၆၄ တို႔နဲ႔ အညီရယူထားတဲ့ ေျဖာင့္ခ်က္ကိုသက္ေသခံတင္သြင္းတဲ့
အခါ ေဆာင္ရြက္ပံုအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။)ထုိ႔အတူ လူသတ္မႈ စစ္ေဆးတဲ့ တရားသူႀကီးကလည္း သူ႔အမႈတြဲမွာ
ေသတမ္းစစ္ခ်က္ရယူခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ အေထြေထြမႈအမွတ္နဲ႔ သက္ေသခံအျဖစ္လက္ခံထားတဲ့ ေသတမ္း
စစ္ခ်က္ရဲ႕ သက္ေသခံအမွတ္တို႔ကို ေရးသား မွတ္တမ္းတင္ ထားမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
      အကယ္၍ ေသတမ္း အစစ္ခံခ်က္ေပးသူ လူနာ မေသဆံုးေတာ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ ေသတမ္းစစ္ခ်က္
ကို အသံုးျပဳရန္ မလိုေတာ့ပါဘူး။
      အထက္မွာ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ရယူတဲ့အခါ တရားရံုးမ်ားလက္စြဲအပိုဒ္-၅၉၈ ကို တိက်စြာ လိုက္နာဖို႔
အျပင္ အားမနာတတ္ဖို႔လို႔ ေရးသားထားတာ ရွိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အားမနာတတ္ဖို႔ လိုတာလဲလို႔ ေမး
စရာ ရွိနိဳင္ ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကိုယ္ ထြက္ဆိုခ်က္ရယူရမယ့္ လူနာက ေသအံ့မူးမူးျဖစ္ေနတဲ့
လူနာျဖစ္ၿပီး သာမန္လူေတြလို အေျခအေနမရွိနိဳင္ပါဘူး။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ အဲဒီလူနာဆီက အစစ္ခံ
ခ်က္ မရယူမီမွာ အဲဒီလူနာကို “ မွန္ကန္စြာ ထြက္ဆိုပါမည္”ဆိုတဲ့ ကတိသစၥာျပဳခိုင္းေနရတာမ်ိဳးဟာ အင္မ
တန္းမွ အားနာစရာေကာင္းလွပါတယ္။ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းကို မသိတဲ့ ေဘးကလူမ်ားအေနနဲ႔လည္း “ ဒီလို
အေျခအေနမ်ိဳး မွာ အပိုလုပ္ေနတယ္၊ လိုအပ္လို႔လား”လို႔ ၾကည့္တဲ့ အၾကည့္မ်ိ ဳး ေတြလည္း ႀကံဳရနိဳင္ပါတယ္။
အင္ မတန္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီလူနာ ေသဆံုးသြားလို႔ လူ
သတ္မႈ ရံုးကို ေရာက္တဲ့အခါ အရင္ဆံုးေမးေတာ့မွာက တရားခံရဲ႕ ေရွ႕ေနပါဘဲ။ အဲဒီအစစ္ခံခ်က္ယူတဲ့ အခ်ိန္တုန္းက အစစ္ခံခ်က္ေပးသူ(ေသသူ)ဟာ မွန္ကန္စြာ အစစ္ခံပါမည္လို႔ ကတိသစၥာမျပဳခဲ့ဘဲ အစစ္ခံ
ခ်က္ကို ေရးမွတ္ယူခဲ့တာ မဟုတ္လားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါဘဲ။ အဲဒီေမးခြန္း အတိုင္းသာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ စြဲခ်က္ တင္
သင့္ /မတင္ သင့္ ေလွ်ာက္လည္းခ်က္ေပးတဲ့ အဆင့္မွာ ျဖစ္ေစ၊ အၿပီးသတ္ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးတဲ့အခါမွာ
ျဖစ္ေစ အဲဒီအစစ္ခံခ်က္ဟာ အစစ္ခံခ်က္ေပးသူက မွန္ကန္စြာ ထြက္ဆိုပါမယ္လို႔ ကတိသစၥာမျပဳဘဲ ေပးခဲ့
တဲ့ အစစ္ခံခ်က္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားဖို႔ မသင့္ပါဘူးဆိုၿပီး တင္ျပေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုဆို
ရင္ အျခားေသာ သက္ေသခံခ်က္မ်ားကလည္း အားနည္းေနမယ္ဆိုရင္ အားကိုးအားထားျပဳစရာ ေသတမ္း
စစ္ခ်က္ကိုလည္း အားကိုးလို႔ မရနိဳင္ ျဖစ္သြားနိဳင္ပါတယ္။
         ဒါေၾကာင့္ ေသတမ္းစစ္ခ်က္ရယူတဲ့ ေနရာမွာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔ အညီ တိတိက်က်ျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္
လို႔ ေျပာရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။မလြတ္သင့္တဲ့တရားခံတစ္ေယာက္လြတ္သြားနိဳင္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္အထက္ရံုးေတြ
က စစ္ေဆးရမယ့္ အမႈေတြမွာ မွန္ကန္မႈကို ရွာေဖြနိဳင္ဖို႔ ေအာက္ရံုးေတြမွာလည္း တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ကိုယ့္
ရဲ႕ ေပါ့ေလ်ာ့မႈေၾကာင့္၊ ကိုယ့္ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း မကၽြမ္းက်င္မႈေၾကာင့္၊ ကို္ယ့္လုပ္ရမည့္ အလုပ္အေပၚ
အျခားသူေတြ အထင္ေသးကဲ့ရဲ႕မွာ စိုးတာေၾကာင့္၊ ေသအံ့မူးမူးျဖစ္ေနတဲ့ လူနာကို ကတိသစၥာျပဳခိုင္းရမွာ အားနာမိတာေၾကာင့္ အမွန္တကယ္ျပစ္မႈ က်ဴ းလြန္ခဲ့တဲ့ တရားခံတစ္ေယာက္ လြတ္မသြားဖို၊႔ မွန္ကန္မႈကို ရွာေဖြရ ခက္ခဲမသြားေစဖို႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။
        ျမင္းၿခံၿမိဳ႕နယ္မွာ တာ၀န္က်စဥ္ တစ္ညတည္းမွာ ေသအံ့မူးမူးလူနာ(၃)ေယာက္ကို တန္းစီထားၿပီး တစ္ေယာက္တစ္လွည့္စီ ယူခဲ့ရဘူးပါတယ္။ တစ္ေယာက္က ဓါးနဲ႔ မ်က္ႏွာကို အခုတ္ခံရလို႔  ပါးစပ္ မွာ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ ဒဏ္ရာႀကီးနဲ႔၊ ေနာက္တစ္ေယာက္က ဗိုက္ႀကီးေပါက္ေနၿပီး ထမ္းစင္ေပၚမွာ  အူေတြ ကလီစာေတြ လႈပ္လႈပ္-လႈပ္လႈပ္ျဖစ္ေနတာကို ျမင္ေနရတာ၊ ေနာက္တစ္ေယာက္ကရင္ပတ္မွာ လွံနဲ႔ အထုိး ခံထားရတာ၊ စစ္ခ်က္ယူမည့္သူက ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း၊ လူနာက (၃)ေယာက္ ။အျခားတာ၀န္လႊဲစရာ
တရားသူႀကီးကလည္း တစ္ေယာက္မွ် မရွိ။ ဘယ္လိုျဖစ္ၾကတာလဲဗ်ာလို႔ ေက်းရြာလူႀကီးကို ေမးၾကည့္ေတာ့
ၾကက္၀ိုင္း(ၾကက္တိုက္တဲ့ ၀ိုင္း )မွာ စကားမ်ား ရန္ျဖစ္ၾကရာက ဟိုဖက္အဖြဲ႕နဲ႔ ဒီဖက္အဖြဲ႕ တရုတ္သိုင္းကား ရိုက္ၾကတာတဲ့...။
ကဲ စဥ္းစားသာ ၾကည့္ၾကေပေတာ့...။

ေသတမ္းစစ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပိုၿပီး ျပည့္ျပည့္စံုစံု သိခ်င္ၾကတယ္ဆိုရင္ေတာ့ တရားရံုးမ်ားလက္စြဲအပိုဒ္- ၅၉၈၊ တရားရံုးမ်ားညႊန္ၾကားလႊာအမွတ္-၇/၆၇ ၊ ဆရာဦးဗႀကိဳင္ရဲ႕ လက္ေတြ႕ျပစ္မႈတရားစီရင္ေရးလုပ္ထံုး
လုပ္နည္းမ်ားစာအုပ္တို႔ကို ဖတ္ရႈၾကပါရန္-

ေ အာ င္ စိုး ( ျပည္ )

ဥ ပ ေဒ ေရးရာ တိုတိုထြာထြာ ( ၄ )

ဥ ပ ေဒ ေရးရာ တိုတိုထြာထြာ ( ၄ )

ျပစ္ဒဏ္(၆)လအထိသာအျပစ္ေပးနိဳင္ ေသာဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားသည့္ အမႈတြင္ ရံုးခ်ိန္းရက္မွာ တရားလိုလာေရာက္ရန္ ပ်က္ကြက္လွ်င္-

-တရားလိုသည္ ျပည္သူ႕၀န္ထမ္းျဖစ္၍ ၄င္းကိုယ္တိုင္ ရံုးေရွ႕တြင္ ရွိေနရန္ မလို
အပ္လွ်င္ တရားလို မလာေရာက္ျခင္းကို ခြင့္ျပဳ၍ အမႈကို ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထံုး   ဥပေဒပုဒ္မ-၂၄၇ အရ ဆက္လက္စစ္ေဆးသြားနိဳင္ သည္။
-အကယ္၍ တရားလိုသည္ ျပည္သူ႕၀န္ထမ္းမဟုတ္လွ်င္ ၄င္းသည္ လံုေလာက္ေသာ
အေၾကာင္း မရွိဘဲ ရံုးသို႔ လာေရာက္ရန္ ပ်က္ကြက္ပါက တရားခံကို အၿပီးအျပတ္ လႊတ္ရမည္။( ျပစ္မႈဆိုင္ ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၂၄၇)
(ထိုသို႔ လႊတ္ေၾကာင္းကို ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းတြင္ ေရးမွတ္၍ တရားသူႀကီးက လက္မွတ္ထိုးထားရမည္)


 ျပစ္ဒဏ္(၆)လ အထက္ အျပစ္ေပးနိဳင္ေသာ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားသည့္အမႈတြင္ စြဲခ်က္မတင္   ရေသးမီ အဆင့္တြင္ တရားလို ရံုးခ်ိန္းပ်က္ကြက္လွ်င္-

 ျပစ္မႈမွာ ေက်ေအးနိဳင္ေသာ ျပစ္မႈ သို႔မဟုတ္ ရဲအေရးမပို္င္ေသာ အမႈျဖစ္ပါက
တရားခံအား ျပန္လႊတ္ထားနိဳင္ သည္။ အၿပီးအျပတ္လႊတ္ခြင့္ မရွိပါ။
(ျပစ္/က်င့္ ပုဒ္မ-၂၅၉)
ဤကိစၥတြင္ အဓိကလိုအပ္ခ်က္မ်ားမွာ (၁)ေက်ေအးနိဳင္ခြင့္ရွိေသာ ျပစ္မႈျဖစ္ရ
မည္။(၂) ရဲအေရးမပိုင္ေသာ အမႈျဖင့္ စြဲဆိုျခင္း ျဖစ္ရမည္။ (၃) ဦးတိုက္
ေ လွ်ာက္ထား စြဲဆိုျခင္း ျဖစ္ရမည္။ (ဤ ၃-ခ်က္ျပည့္စံုမွသာ က်င့္-၂၅၉ အရ
တရားခံကို ျပန္လႊတ္ထားနိဳင္ မည္ျဖစ္ပါသည္။

-ေထာင္ ဒဏ္(၆)လ အထက္ အျပစ္ေပးနိဳင္ေသာ ဦးတိုက္မႈတြင္ စြပ္စြဲခံရသူကို
စြဲခ်က္တင္ ၿပီးေသာ အဆင့္ တရားလို ရံုးခ်ိန္းပ်က္ကြက္ခဲ့လွ်င္-

ဤအေျခအေနတြင္ တရားခံ သို႔မဟုတ္ စြပ္စြဲခံရသူအား အၿပီးအျပတ္လႊတ္ခြင့္ မရွိပါ။ အမႈကို ဥပေဒႏွင့္ အညီ ဆက္လက္ စစ္ေဆးသြားရန္သာ ျဖစ္သည္။
 ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၂၅၉ သည္ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားမႈမ်ားႏွင့္ သာ သက္ဆိုင္ သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားစြဲဆိုမႈ မဟုတ္လွ်င္ တရားသူႀကီးသည္ ၾကားနာရန္ ခ်ိန္းဆိုသည့္ေန႔တြင္ တရားလို မလာေရာက္ေသာေၾကာင့္ တရားခံကို စြဲခ်က္မွ မလႊတ္နိဳင္ေခ် ဟု-
(၁၄၊ေအအိုင္အာရ္-၁၉၂၇၊ စာ- ၃၅၂)တြင္္ညႊန္ျပထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပစ္/က်င့္ ပုဒ္မ-၂၅၉ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္သည္ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားမႈမဟုတ္ေသာရဲစခန္းမွ ဘမ္းဆီးတရားစြဲဆိုေသာ အမႈမ်ားႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေၾကာင္းေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။

ေအာင္ စိုး ( ျပည္ )

ဥပေဒေရးရာ တိုတိုထြာထြာ (၃)

ဥပေဒေရးရာ တိုတိုထြာထြာ (၃)

တရားခံအမ်ားထဲမွ တစ္ေယာက္ကို တိုင္ ေလွ်ာက္မႈမွ ရုပ္သိမ္းလွ်င္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ

        အမႈတစ္မႈတြင္ တရားခံ အမ်ားအျပားပါ၀င္ ရာ ၄င္းတရားခံမ်ား အနက္မွ တစ္ေယာက္ေသာ တရားခံကို အမႈမွ ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းခြင့္ ျပဳ သည္။ ထိုသို႔ ျပန္လည္ ရုပ္သိမ္းျခင္းေၾကာင့္ အျခားေသာ တရားခံမ်ား အတြက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ မရွိနိဳင္။ ၄င္းတို႔ကို ဤပုဒ္မမွ အၿပီးအျပတ္ လႊတ္ရန္ မဟုတ္ေခ်။
(27,AIR.၁၉၄၀၊ မဒရပ္၊ စာ-၆၂၃ (၆၂၄)

ျပစ္မႈဆိုင္ ရာ က်င့္ ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၂၅၃(၁)အရ  တရားရွင္လႊတ္ျခင္း

ျပစ္မႈဆိုင္ ရာ က်င့္ ထံုးဥပေဒပုဒ္မ၂၅၃(၁)အရအမႈမွတရားရွင္
လႊတ္ျခင္းသည္ တရားလိုဘက္မွ ထြက္ခ်က္အားလံုးကို ၾကားနာၿပီးေနာက္
စြဲခ်က္တင္ ရန္ အေျခအျမစ္မရွိ၍ လႊတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။
 ျပစ္/က်င့္-၂၅၃(၁)အရ တရားရွင္ လႊတ္လွ်င္ စာျဖင့္္ အေၾကာင္းျပခ်က္
ေ ေရးရန္ လိုသည္ဟု ဥပေဒအဖြဲ႕က မဆို။ သို႔ေသာ္ အမိန္႔သည္ အၿပီးသတ္
ျ ျဖစ္ေၾကာင္း ဆင္ ျခင္ ၍ ရာဇ၀တ္တရားသူႀကီးသည္ အေၾကာင္းျပခ်က္
ေ ေရးမွတ္သင့္သည္ဟု လမ္းညႊန္ထားေပသည္။
( ဦးဘေမာင္ ႏွင့္ ပထစ၊ ၁၉၅၆၊မတစ၊လႊတ္ေတာ္၊ စာ-၁၇၀)

  ျပစ္မႈဆိုင္ ရာ က်င့္ ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၂၅၃(၂) အရ တရားရွင္ လႊတ္ျခင္း

ရာဇ၀တ္ တရားသူႀကီးအား ျပစ္/က်င့္ပုဒ္မ-၂၅၃(၂)က တိုင္ ေလွ်ာက္
ခ်က္တစ္ခုသည္ အေျခအျမစ္ မရွိဟု ဆင္ ျခင္ မိေၾကာင္း အေၾကာင္းျပ
ခ်က္ေရးမွတ္ထားသည္ျဖစ္လွ်င္ တရားခံတစ္ေယာက္ကို တရားရွင္ လႊတ္နိဳင္သည့္ လုပ္ပိုင္ ခြင့္ အပ္ႏွင္းထားသည္။
 { AIR,1942, ကာလကတၱား၊ စာ -၄၂၈ (၄၂၉) }

  ျပစ္/က်င့္ပုဒ္မ-၂၅၃(၂)အရ တရားရွင္ လႊတ္ျခင္းသည္ တရားလိုဘက္မွ
  သက္ေသအားလံုးကိုၿပီးစီးေအာင္မစစ္ေဆးရေသးမီတရားရွင္လႊတ္ျခင္း
 ျဖစ္ေပသည္။ ျပစ္/က်င့္ ပုဒ္မ-၂၅၃(၂)အရ တရားရွင္ လႊတ္လွ်င္ တရား
  သူႀကီးသည္ လႊတ္သည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ကို ေရးရန္ တာ၀န္ရွိသည္။
  ျပစ္/က်င့္ ပုဒ္မ-၂၅၃(၁)က တရားခံကို တရားရွင္ မလႊတ္မီ တရားသူႀကီး
  သည္ တရားလိုဘက္ သက္ေသမ်ားအားလံုးကို စစ္ေဆးရန္ လိုအပ္သည္
  ဟု ျပ႒ာန္းထားေသာ္လည္း ပုဒ္မခြဲ(၂)က တရားသူႀကီးအား တရားခံအ
  အေပၚ စြပ္စြဲခ်က္သည္ အေျခအျမစ္မရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိသည့္အခါ အမႈ၏
  မည္သည့္ အဆင့္ သို႔ ေရာက္ရွိေစကာမူ တရားရွင္ လႊတ္နိဳင္ သည့္ လုပ္
  ပိုင္ခြင့္ ကို အပ္ႏွင္းထားေပသည္။
  { 28,AIR, ၁၉၄၁၊ ဆင္း၊ စာ -၁၉၈(၂၀၁) }

စြဲခ်က္တင္ ၿပီးေနာက္ တိုင္ ေလွ်ာက္သူ တရားလို မလာလွ်င္ -

စြဲခ်က္တင္ ၿပီးေနာက္မွ တိုင္ ေလွ်ာက္သူ တရားလို မလာေရာက္ လွ်င္
တိုင္ ေလွ်ာက္သူ တရားလို မလာေရာက္ေသာ ေၾကာင့္ ဟု အေၾကာင္း
ျ ျပ၍ တရားခံကို စြဲခ်က္မွ လႊတ္ရန္ တရားသူႀကီးတြင္ လုပ္ပိုင္ ခြင့္ မရွိေခ်။
{ AIR, ၁၉၂၅၊  စာ -၃၀၆ }

ဤအမႈမ်ိဳးတြင္ ပုုဒ္မ-၂၈၅ အရ တရားခံကို အျပစ္မရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခ်က္
ကို အေျချပဳ၍ အၿပီးအျပတ္ မလႊတ္နိဳင္။ တရားသူႀကီးက တစ္ခုတည္း
ေသာ ျပဳလုပ္နိဳင္မႈမွာ အမႈအား ရက္ခ်ိန္းေပးရန္ ဆံုးျဖတ္သည္မဟုတ္လွ်င္  တုိင္ ေလွ်ာက္သူ တရားလို မလာေရာက္သည့္အခါ ထိုအေျခအေနမ်ိဳးတြင္
အမႈကို ဆက္လက္ အေရးယူရန္သာ ျဖစ္သည္။
{ 24 ,AIR, ၁၉၃၇ ၊ အလဟဘတ္ ၊ စာ -၆၂၇ }

ေအာင္ စိုး ( ျပည္ )

ဥပေဒေရးရာ တိုတိုထြာထြာ (၂)

ဥပေဒေရးရာ တိုတိုထြာထြာ (၂)

အမႈကို သမၼာန္မႈအျဖစ္ စစ္ေဆးေနရာမွ ၀ါရမ္းမႈအျဖစ္ ေျပာင္းလည္း စစ္ေဆးျခင္း
  ျပစ္မႈတစ္ခုကို အစအဦးက သမၼာန္မႈစစ္ေဆးနည္းျဖင့္ စစ္ေဆးေန ရာမွ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၀ါရမ္းမႈအျဖစ္ဆက္လက္အေရးယူလွ်င္ဥပေဒႏွင့္ မညီဟု မဆိုနိဳင္ပါ။ တရားခံသည္ ၀ါရမ္းမႈအျဖစ္ စစ္ေဆးနိဳင္ေသာ ျပစ္
မႈ တစ္ခုအား က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ဟု ေတြ႕ရွိရလွ်င္ တရားသူႀကီးသည္ ၀ါရမ္းမႈအတြက္ ျပ႒ာန္းထားေသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းကို လိုက္နာရန္ တာ၀န္ ရွိေပသည္။
  ျပစ္မႈဆိုင္ ရာက်င့္ထံုးဥပေဒပါ အမိန္႔ကဲ့သို႔ေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ခုကို ခ်ိဳးေဖါက္သည့္အတြက္တရားေရးမ႑ိဳင္ယိမ္းယိုင္ခဲ့ၿပီဟုမဆိုနိဳင္ ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
(မရွာဘီပါ-၃ ႏွင့္ ပထစ၊ ၁၉၅၈၊မတစ၊တရားလႊတ္ေတာ္၊စာ-၃၇၄ )

၀ါရမ္းမႈ စစ္ေဆးနည္းျဖင့္ စစ္ေဆးရမည့္ အမႈကို သမၼာန္မႈ စစ္ေဆးနည္းျဖင့္ စစ္ေဆးျခင္း၏ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ
၀ါရမ္းမႈကို သမၼာန္မႈစစ္ေဆးနည္းျဖင့္ စစ္ေဆးျခင္းသည္ စည္းကမ္းမက်ရံုသာမက  ဥပေဒႏွင့္ လည္း မညီသျဖင့္ ျပစ္မႈဆိုင္ ရာ က်င့္ထံုးဥပဒပုဒ္မ-၅၃၇ အရ ျဖစ္ေစ၊ ျပစ္မႈဆိုင္ ရာက်င့္ထံုးဥပေဒပါ အျခား ကုစားနိဳင္ေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားအရျဖစ္ေစ မကုစားနိဳင္။ စည္းကမ္းမက်ျခင္္္းသည္ ဥပေဒႏွင့္ မညီရာေရာက္သျဖင့္ အမႈပ်က္ပ်ယ္ သည္။
(ပထစႏွင့္ ေမာင္ ညြန္႔ အမႈ၊၁၉၅၅၊မတစ၊တရားလႊတ္ေတာ္၊စာ-၃၁၂)

၀ါရမ္းမႈကို သမၼာန္မႈအျဖစ္ စစ္ေဆးလွ်င္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းသည္ ဥပေဒႏွင့္ မညီသျဖင့္ အျပစ္ေပးသည္ကို ပယ္ဖ်က္ရမည္သာျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ အမွန္တကယ္ပင္ တရားမွ်တမႈ ကင္းမဲ့ခဲ့သည္ဟု မဆိုနိဳင္ လွ်င္ ထိုသို႔စည္းကမ္းမက်မႈကို ျပစ္မႈဆိုင္ ရာက်င့္ ထံုးဥပေဒ ပုဒ္မ- ၅၃၇ ျဖင့္ကုစားနိဳင္ေၾကာင္းစီရင္ထံုးမ်ားလည္းရွိေသးသည္ကို ေတြ႕ရွိရေပသည္။
       ၄င္းကုစားနိဳင္သည္ဟုထံုးဖြဲ႕ထားေသာစီရင္ထံုးမွာမူ ေလွ်ာက္ထားခံရသူ
အား ၄င္း ကိုယ္တိုင္၏ ၀န္ခံခ်က္အရ အျပစ္ေပးျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေလွ်ာက္ထားခံရသူအေပၚ အျပစ္ေပးျခင္းမွာ တရားမွ်တမႈ ကင္းမဲ့ခဲ့သည္ဟု မဆိုနိဳင္ေခ်ဟု ထံုးဖြဲ႕ထားသည္ကို ေတြ႕ရေပသည္။
(ပထစ ႏွင့္ ေမာင္ တင္ စိန္၊ ၁၉၆၆၊မတစ၊တရားရံုးခ်ဳပ္၊စာ-၁၁၃၉)

သမၼာန္မႈႏွင့္ ၀ါရမ္းမႈတို႔ကို ပူးတြဲ စစ္ေဆးျခင္း
သမၼာန္မႈႏွင့္ ၀ါရမ္းမႈကို အတူစစ္ေဆးသည့္အခါလိုက္နာရမည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမွာ ၀ါရမ္းမႈအတြက္ ျပ႒ာန္းထားသည့္လုပ္ထံုးလုပ္ နည္းျဖစ္ေပသည္။
(ေမာင္ လြန္းေမာင္ ႏွင့္ အစိုးရ ၊AIR ၊၁၉၃၃ ၊ရန္ကုန္၊ စာ- ၃၄၃ )

​ေအာင္​ စိုး ( ျပည္​ )

ဥပေဒ ေရးရာ တိုတိုထြာထြာ(၁)

ဥပေဒ ေရးရာ တိုတိုထြာထြာ(၁)

    မဂၤလာပါ ခင္ ဗ်ာ...
    ဒီေန႔မွာေတာ့ ဥပေဒေရးရာ က႑မွာ အေတြ႕အႀကံဳနဳနယ္ေသးေသာ သင္တန္းဆင္းကာစ တရားသူ ႀကီးေလးမ်ား၊ ဥပဒအရာရွိေလးမ်ား၊ ဥပေဒပညာျဖင့္စတင္အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းျပဳေနၾကေသာ ေရွ႕ေန သားငယ္သမီးငယ္မ်ားအတြက္အလုပ္စတင္၀င္ေရာက္ခ်ိန္မွာ ေတြ႕ႀကံဳနိဳင္ၾကရမည့္လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ေလး
မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးအခက္အခဲမရွိၾကေစေရးအတြက္ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕မွတ္စုစာအုပ္ေဟာင္းထဲကေနၿပီး ျပန္လည္ မွ်ေ၀တင္ျပလိုက္ရပါတယ္....။
    ဒီေန႔ တင္ ျပမည့္ မွတ္စုေလးမ်ားကေတာ့ ဥပေဒပညာတတ္ကၽြမ္းၿပီးသား ၀ါရင့္ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ မဟုတ္ဘဲ ေလာေလာလတ္လတ္ သင္တန္းဆင္းၿပီး Posting ခ်ထားျခင္းခံရတဲ့ သားငယ္သမီးငယ္မ်ား၊ ဥပေဒပညာျဖင့္ စတင္ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း ျပဳေနသူမ်ားႏွင့္သာ သက္ဆိုင္ေၾကာင္းပါ။

    အမႈစစ္ေဆးဆဲအေတာအတြင္း တိုင္ ေလွ်ာက္သူ ေသဆံုးေသာအခါ ...

    ျပစ္မႈဆိုင္ ရာဥပေဒပုဒ္မ ၃၀၄-က အရ ရဲအေရးပိုင္ၿပီး ေၾကေအးခြင့္ မရွိေသာ တိုင္ ေလွ်ာက္မႈတြင္ တရားလိုေသဆံုးသြားေသာ္လည္း အမႈကို ဆက္လက္ စစ္ေဆးရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာၾကည္စိုး ႏွင့္ UOB၊ ၁၉၇၀ခုႏွစ္၊စာ-၂၆ မွာ( ဦးမိုးေကာင္း ႏွင့္ ဦးဖိုးဆင္ 6,Ran,p.664)အမႈကို ရည္ညႊန္းဆံုးျဖတ္ထား
ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။

    အမႈအေတာအတြင္း တရားခံ ေသဆံုးလွ်င္ -

      ဒီကိစၥႏွင့္ပတ္သက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ငယ္နဳစဥ္က ဆရာဦးခ်စ္ေမာင္ရဲ႕ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒ စာအုပ္ႏွစ္တြဲလံုးကို ပင္ပန္းႀကီးစြာျဖင့္အျပန္ျပန္အလွန္လွန္ရွာေဖြခဲ့ဘူးပါတယ္။ ျပစ္မႈဆိုင္ရာက်င့္ထံုးဥပေဒ မွာေတာ့ အမႈ စစ္ေဆးဆဲကာလအတြင္း တရားခံေသဆံုးသြားခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမည္ဆိုတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္
မေတြ႕ရပါဘူး။ဒါေပမယ့္ ေအာက္ပါ စီရင္ထံုးေလးကိုေတာ့ ကံေကာင္း ေထာက္မစြာ ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္းပါ။
     အမႈစစ္ေဆးဆဲကာလအတြင္း တရားခံေသဆံုးသြားပါက ၄င္း အေပၚ စြဲဆိုထားေသာ အမႈၿပီးျပတ္သြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း( ဦးသြယ္ပါ-၂ ႏွင့္ UOB၊ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္၊ စာမ်က္ႏွာ-၂၁၆)မွာ ဆံုးျဖတ္ထားေၾကာင္းပါ။

 သမၼာန္မႈမ်ား(ေထာင္ ဒဏ္ ၆-လအထိသာ ေပးနိဳင္ေသာ ျပစ္မႈမ်ား)တြင္ တရားခံ ရံုးေရွ႕လာျခင္းမွ ကင္း လြတ္ခြင့္ေပးနိဳင္ပါသလား-

  တရားရံုးမ်ား လက္စြဲအပိုဒ္-၄၄၄ တြင္ တရားခံ လာေရာက္ေစရန္ ဆင့္ ေခၚစာထုတ္ဆင့္ေသာ အခါ၊ တရားရံုးသည္ တရားခံကိုယ္တိုင္လာေရာက္ျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးနိဳင္ေၾကာင္း၊ သူ၏ေရွ႕ေနအား ကိုယ္စားလာေရာက္ေစရန္ ခြင့္ ျပဳနိဳင္ေၾကာင္း၊ ဆိုခဲ့ေသာ ခြင့္ျပဳခ်က္မရပဲဲ အမႈၾကားနာရန္ ခ်ိန္းဆိုေသာ
မည္သည့္ေန႔ရက္တြင္မဆိုတရားခံအဖို႔မလာေရာက္ပဲ ေနနိဳင္ခြင့္မရွိေၾကာင္း ေဖၚျပထားသည္ကိုလည္း ေတြ႕
ရွိရေၾကာင္းပါ။ [ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၂၀၅(၁)(၂ ) ]

၀ါရမ္းမႈ(ေထာင္ဒဏ္ ၆-လအထက္အျပစ္ေပးနိဳင္ေသာ ျပစ္မႈမ်ား)မ်ားတြင္ တရားခံရံုးေရွ႕လာေရာက္ျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ ျပဳ ျခင္း

   ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ-၅၄၀ (က)(၁)အရ တရားခံႏွစ္ဦး သို႔မဟုတ္ အမ်ားသည္ ရံုးေရွ႕တြင္ စစ္ေဆးေနေသာအမႈ မည္သည့္ အဆင့္ သို႔ ေရာက္ရွိေနေစကာမူ ၄င္းတရားခံမ်ားအနက္ တစ္ဦးဦးသည္ ရံုးေရွ႕ မလာေရာက္ နိဳင္ေၾကာင္း တရားရံုးက ေက်နပ္လွ်င္  ထိုတရားခံ၏ ေရွ႕ေနလည္း ပါရွိေနပါက ထိုတရားခံ မလာေရာက္ေစကာမူ အမႈကို ဆက္လက္ေဆာင္ ရြက္နိဳင္ ေၾကာင္း ၊ မလာေရာက္သူကိုလည္း ခြင့္ျပဳနိဳင္ေၾကာင္း၊ လိုအပ္သည့္အဆင့္ေရာက္ရွိခဲ့ေသာ္  ထိုတရားခံ မပ်က္မကြက္ လာေစရန္ ဆင့္ေခၚ နိဳင္ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းထားသည္ကို လိုက္နာရန္သာ ျဖစ္ေၾကာင္းပါ....။

ကဲ ဒီေန႔ေတာ့ ဒီေလာက္နဲ႔ဘဲ နားလိုက္ၾကအံုးစို႔-

ေအာ င္ စိုး ( ျပည္ )

အသိသက္​ေသ အနည္းဆုံး(၂)ဦး လက္မွတ္မ​ေရးထိုးလၽွင္ အထမ​ေျမာက္သည့္ စာခ်ဳပ္မ်ား

● မ ေရႊ့ မ ေျပာင္း နိင္ ေသာ ပစၥည္း အ ပိုင္ ေပး ကမ္း ျခင္း စာ ခ်ဳပ္ ( ပစၥည္း လႊဲ ေျပာင္း ျခင္း အက္ ဥပေဒ ပုဒ္ မ ၁၂၃ အ ရ ေပး ကမ္း ျခင္း)

ဥ ပ မာ

● ေျမ/ အိမ္ / စ သည့္ မ ေရႊ့ မ ေျပာင္း နိင္ ေသာ ပ စၥည္​း ေပး ကမ္း ပါ က လက္ ေရာက္ ေပး ကမ္း ျခင္း ျဖစ္ ပါသည္

●ပိုင္ ဆိုင္ မွဳ စာ ခ်ဳပ္ စာ တမ္း ေပး အပ္ ၍ ေပါင္ ႏွံ ျခင္း ကိစၥ ရပ္ မွ အ ပ အ ေပါင္ ထား သည့္ ေငြ က်ပ္ တစ္ ရာ (၁၀၀) ႏွင့္ အ ထက္ အ တြက္ မ ေရႊ့ မ  နိင္ ေသာ ပစၥည္း ေပါင္ ႏွံ သည့္ စာ ခ်ဳပ္
( ပစၥည္း လႊဲ ေျပာင္း ျခင္း အက္ ဥပေဒ ပုဒ္ မ ၅၉ အ ရ ေပါင္ ႏွံ ျခင္း)

● ျမန္ မာ့ ဓ ေလ့ ထုံး တမ္း ဥပေဒ အ ရ အ ေမြ ေပး ေျပာင္းရန္ ရည္ ရြယ္ ခ်က္ ျဖင့္ ေမြး စား သည့္ ကိတၱိမ ေမြး စား ျခင္း စာ ခ်ဳပ္ (၁၉၃၉ ခု ႏွစ္ ကိတၱိမ သား သမီး မ်ား ေမြး စား ျခင္း အက္ ဥပေဒ ပုဒ္ မ ၅ အ ရ ေမြး စား ျခင္း)

အ ထက္ တြင္ ေဖၚ ျပ သည့္ စာ ခ်ဳပ္ မ်ား ကို ႏွစ္ ဦး ႏွစ္ ဘက္ အ ႂကား ခ်ဳပ္ ဆို ႂက မည္ ဟု ဆို လၽွင္ မ ျဖစ္ မ ေန အ နည္း ဆုံး အ သိ သက္ ေသ (၂) ဦး လက္ မွတ္ ေရး ထိုး ျဖစ္ ေအာင္ ထိုး ရ ပါ မည္ ။

အ သိ သက္ ေသ အ နည္း ဆုံး (၂) ဦး လက္ မွတ္ မ ထိုး ခဲ့ ပါ က ခ်ဳပ္ ဆို ေသာ စာ ခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ ဆို သည့္ ဆိုင္ ရာ ကိစၥ ၌ အ ထ မ ေျမာက္ သည့္ စာ ခ်ဳပ္ သာ ျဖစ္ ပါသည္။       ။

ဥပ​ေဒ ဗဟုသုတ မွ ျပန္​လည္​မွ်​ေ၀သည္​။